جمعه 30 شهریور 1397

اگر اروپا کاری نکند چین مدافع ایران نخواهد بود

با توجه به منافع عظیم اقتصادی که پکن در روابطش با آمریکا دارد و با حساب سودوزیان، چین و شرکت‌های چینی چاره‌ای ندارند جز اینکه به‌تدریج خود را با تحریم‌های آمریکا علیه ایران تطبیق دهند.

بازار | اقتصاد آنلاین | 4 ماه پیش |5/22/2018 6:49:00 PM 1226 بازدید

اگر اروپا کاری نکند چین مدافع ایران نخواهد بود

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از فردا، با خروج آمریکا از برنامه‌ی جامع اقدام مشترک (برجام) در روز هشتم ماه می، دور جدیدی از تلاش‌های دیپلماتیک برای نجات توافق‌نامه آغاز شده است. به همین منظور، محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه‌ی ایران، اخیراً به کشورهای چین، روسیه و بلژیک سفر کرد تا با اعضای باقیمانده در توافق ملاقات کند.

همزمان با تلاش‌های ایران برای کسب اطمینان از اینکه چین در توافق باقی بماند، وزارت اقتصاد ایالات متحده شرکت‌های آمریکایی را برای هفت سال از فروش قطعات به شرکت ZTE منع کرد. ZTE یکی از بزرگترین شرکت‌های چین در زمینه‌ی فناوری اطلاعات است. آمریکا همچنین این شرکت را، به‌خاطر نقض تحریم‌های ایران و کره‌ی شمالی، ۱.۱ میلیارد دلار جریمه کرد. این شرکت در خط تولید خود نیاز به قطعات شرکت‌های آمریکایی دارد و این مجازات‌ها این شرکت را تا مرز ورشکستگی برده است. بااین‌حال، ناگهان دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، حرکت‌هایی انجام داده است تا راه‌حلی جلوی پای ZTE قرار دهد. همزمانی این اتفاقات نشان می‌دهد وضعیت ایران برای تضمین حضور چین در توافق چقدر پیچیده است.

پکن در جایگاه اولین شریک تجاری تهران قرار دارد؛ علاوه بر اینکه چین بزرگترین خریدار نفت ایران است، یکی از شرکای سیاسی اصلی ایران هم هست. تخمین زده می‌شود که، در سال ۲۰۱۷، حجم تجارت میان دو کشور حدود ۳۷.۱۸ میلیارد دلار بوده باشد، که این مقدار ۱۳درصد بیش از سال گذشته است. چین یکی از معدود سرمایه‌گذاران خارجی در ایران نیز هست. ابرشرکت دولتی چین در زمینه‌ی انرژی، یعنی شرکت نفت ملی چین (CNPC)، ۳۰درصد از سهم توافق‌نامه‌ای چندمیلیارددلاری را دارد که برای توسعه‌ی فاز ۱۱ پروژه‌ی پارس جنوبی ایران بسته شده. پارس جنوبی بزرگترین منبع ذخیره‌ی گاز جهان است. این قرارداد بزرگترین قراردادی است که بعد از برجام به دست آمده. احتمالاً شریک دیگر این قرارداد، یعنی کنسرسیوم فرانسوی توتال، مجبور است به‌خاطر تحریم‌های آمریکا کنار بکشد. بنابراین سهم شرکت نفت ملی چین می‌تواند افزایش بیابد. چین همچنین قراردادی مالی به ارزش ده میلیارد دلار برای تامین پروژه در ایران بسته است، که باارزش‌ترین خط اعتباری‌ای است که بعد از توافق هسته‌ای به امضا رسیده.

از نظر سیاسی، رئیس‌جمهور شی جین‌پینگ خیلی سریع و بعد از اجرایی‌شدن برجام در ژانویه‌ی ۲۰۱۶ به ایران رفت. این دیدار منتهی شد به امضای ۱۷ موافقت‌نامه‌ی دوجانبه. همچنین گفتگوهایی درباره‌ی تهیه‌ی یک نقشه‌ی راه ۲۵ساله برای توسعه‌ی روابط و گسترش تجارت در این سفر انجام شد. دو کشور موافقت کردند که حجم تجارت دوجانبه را تا ده سال آینده به ۶۰۰ میلیارد دلار برسانند.

بنابراین باید واضح باشد که چین، یکی از اصلی‌ترین شرکای تجاری و سیاسی ایران، منافع زیادی در حفظ برجام دارد و ایران هم به‌همین‌خاطر با آگاهی از حمایت چین آرامش زیادی باید حاصل کند. علی‌رغم همه‌ی این صحبت‌ها، اگر حجم تعاملات اقتصادی ایران و چین را با کل تجارت خارجی این کشور، که بعد از آمریکا بزرگترین اقتصاد جهان را دارد، مقایسه کنیم، دیگر نمی‌شود به‌راحتی درباره‌ی آرامش ایران حرف زد. سال گذشته، تجارت خارجی چین به ۴.۲۸ هزارمیلیارد رسید که از این مقدار سهم ایران کمتر از ۱درصد بود. این درحالی است که ایالات متحده دومین شریک تجاری چین است و، در سال ۲۰۱۷، میزان تجارت دو کشور به ۶۳۶ میلیارد دلار رسید، یعنی ۱۷برابر بیش از حجم تجارت بین ایران و چین.

سهم صادرات چین به آمریکا از کل تجارت ۶۳۶ میلیارددلاری دو کشور ۵۰۶ میلیارد دلار بوده است. به‌علاوه، ۹۰درصد تجارت چین متعلق به بخش خصوصی است، که از این مقدار ۴۰درصد مربوط به شرکت‌های چندملیتی است. بنابراین، چین هم مثل اتحادیه‌ی اروپا وضعیت پیچیده‌ای برای ادامه‌ی تعاملات اقتصادی با ایران دارد. مشکلاتی که ZTE به‌خاطر نقض تحریم‌های ایران و کره‌ی شمالی با آن مواجه شده نشانگر این وضعیت پیچیده است. حال، با توجه به منافع عظیم اقتصادی که پکن در روابطش با آمریکا دارد و با حساب سودوزیان، چین و شرکت‌های چینی چاره‌ای ندارند جز اینکه به‌تدریج خود را با تحریم‌های آمریکا علیه ایران تطبیق دهند.

بااین‌حال، برجام فقط توافقی اقتصادی نبود. چین، در مقام یک ابرقدرت، مسئولیتی جهانی برای حفظ نظام قاعده‌مند بین‌الملل هم دارد. این نکته بالقوه می‌تواند به یک سناریوی سوم منجر شود، سناریویی که در آن چین بدون آمریکا در چارچوب برجام عمل کند.

با خروج آمریکا از برجام، چین، این‌بار هم مثل اتحادیه‌ی اروپا، درگیر برقراری توازن میان جنبه‌های مختلف منافعش است. واضح است که یافتن نقطه‌ی تعادل میان تجارت عظیم با آمریکا، منافع گسترده‌تر ملی و همچنین مسئولیت‌های جهانی این کشور به‌عنوان قدرتی نوظهور سخت است. از وقتی شی جین‌پینگ رئیس‌جمهور شده است، سیاست خارجی چین به‌تدریج از حالت کناره‌گیری به حالتی فعال‌تر تغییر کرده است. از نظر چین، یک نظام جهانی قاعده‌محور که بر پایه‌ی چندجانبه‌گرایی بنیان داشته باشد منافع این کشور را به‌خوبی تامین خواهد کرد. از این نظر، تصمیم آمریکا مبنی بر خروج یک‌جانبه از برجام حرکتی بی‌ثبات‌کننده است که رژیم عدم اشاعه را هم تضعیف می‌کند. با علم به اینکه خروج آمریکا بر شورای امنیت سازمان ملل متحد نیز اثری منفی داشته است (چون این سازمان توافق‌نامه‌ی هسته‌ای را با قطع‌نامه‌ی ۲۲۳۱ مورد تایید قرار داد)، این کار آمریکا ضد کلیت استراتژی خارجی چین هم هست.

ضمن اینکه روابط چین و آمریکا دارد به‌تدریج به سمت تغییر پارادایم می‌رود. از یک سو، آمریکا استراتژی‌ای داشت مبنی بر اینکه نظام سیاسی چین به‌صورت صلح‌آمیز تغییر کند و به شکل لیبرال دموکراسی دربیاید، که با شکست مواجه شده است. از سوی دیگر، تعداد زیاد و رو به افزایشی از نخبگان چینی اعتقاد دارند که آمریکا قصد مهار چین را دارد. این دیدگاه را رهبران دنیا، با تاکیدی که بر افزایش رقابت میان قدرت‌های بزرگ می‌کنند، تایید کرده‌اند. همزمان، در گفتمان سیاسی آمریکا، کشورهای چین، روسیه، ایران و کره‌ی شمالی بزرگ‌ترین تهدیدها علیه منافع آمریکا تصویر می‌شود.

خروج آمریکا از برجام می‌تواند منجر به بی‌ثباتی بیشتر در خاور میانه شود و راه را برای تغییرات تند در تعادل فعلی میان قدرت‌ها باز کند. چنین تغییراتی منافع چین را در غرب آسیا به خطر می‌اندازد. بیش از نیمی از نفت چین از منطقه‌ی خلیج فارس وارد می‌شود، و امنیت انرژی این کشور در توسعه‌ی این مناطق است. تغییر در توازن میان قدرت‌های منطقه‌ای می‌تواند جایگاه چین را در این منطقه از بین ببرد و نفوذش را در خاورمیانه تحت تاثیر قرار دهد. با خروج آمریکا از برجام، چین به احتمال زیاد تلاش خواهد کرد که این توازن شکننده میان منافع مختلفش را حفظ کند. پکن به دنبال راه‌هایی خواهد رفت که در بدترین حالت حداقلی از روابط تجاری را با ایران حفظ کند و در عین حال خود را با تحریم‌های جدید تطبیق می‌دهد. تجربه‌ی دور قبلی تحریم‌ها احتمالاً در اینجا به کار خواهد آمد.

برچسب ها:

بازگشت به لیست اخبار اقتصادی

نظرات کاربران

اگر عضو سایت هستید وارد شوید و در غیر اینصورت نام و ایمیل خود را وارد کنید


تحلیل های اقتصادی سرمایه دار

پیش بینی قیمت دلار در چندماه آینده
قیمت دلار تا کجا ادامه خواهد داشت؟عوامل موثر در کاهش یا افزایش قیمت ها چیست؟
سایر آیا بازار ثانویه زمینه ­ی بازگشت تعادل به اقتصاد را فراهم می آورد؟
سیاست اخیر دولت در خصوص ایجاد بازار ثانویه و تعمیق آن توانست در طی هفته های ­ی گذشته ثبات نسبی برای بازار ارز فراهم آورد اما تداوم آن نیازمند اهتمام و پافشاری مجریان بر مواضع خود در اجرای هرچه دقیق آن می ­باشد.
سایر امن‌ترین مکان‌ها برای در امان ماندن از بلایای طبیعی
اینفوگرافیک امن‌ترین مکان‌ها برای در امان ماندن از بلایای طبیعی مانند سیل و زلزله
پیش بینی قیمت طلا و ارز
پیش بینی بزرگان بازار از قیمت های طلا و سکه و ارز در ایران
روش سرمایه گذاری ارزشی چیست؟
یک نوع سرمایه گذاری است که در آن ارزش جنس یا سهم، ملاک خرید می باشد. روشهای مختلفی برای سرمایه گذاری وجود دارد که روش سرمایه گذاری بر اساس ارزش، از مهمترین روشها محسوب می شود.
بازار دلار علت اصلی گرانی سال 97 در ایران
علت گرانی روزهای اخیر چیست؟ دلیل تکرار گرانی ها در بازار چیست؟ قیمتها چرا هر چند سال جهش پیدا می کنند؟
سایر کالاهای سرمایه ای ، کالاهای واسطه ای و کالاهای مصرفی
در این مقاله به تعریف کالاهای واسطه ای ، کالاهای مصرفی و کالاهای سرمایه ای و اهمیت شناخت انواع کالاهای سرمایه ای در زندگی اقتصادی فردی می پردازیم. کالای سرمایه ای چیست؟ کالاهای مصرفی و واسطه ای کدامند؟
سایر سواد مالی؛ حلقه مفقوده اقتصاد خانواده ایرانی
شنیدن این جمله که "سفره های مردم هر روز کوچکتر می شوند" دیگر برایمان عادت شده گرچه علاج مشکلاتی از این قبیل، برنامه ریزی و تدبیر مسئولان کشور را می طلبد اما آیا تک تک افراد جامعه در بوجود آمدن یا حل این مشکل برای خودشان نقشی بازی نمی کنند؟ سواد مالی چیست؟ در این مقاله سواد مالی آموزش داده می شود.
اقتصاد بین الملل مردم آمریکا با برجام موافقند یا مخالف؟ +اینفوگرافی
ترامپ پس از کش و قوس های فراوان از برجام خارج شد. در این مقاله به بررسی درصد موافقین و مخالفین برجام بین مردم آمریکا پرداخته شده است.
بازار دلار دلار ، طلا و حل مشکل اقتصادی ؛چالشی بزرگ
چرا اقتصاددانان نمی توانند مشکلات اقتصادی را حل کنند ؟ سوالی که جواب آن پر از چالشهای گوناگون است و شاید هم اصلا نمیتوان جوابی برای آن بدست آورد .
بازار دلار پیش بینی دلار در پایان برجام
با توجه به خروج آمریکا از برجام و اینکه تا 90 روز آینده تحریمهای هسته ای باز میگردد . شاید پیش بینی نرخ دلار چندان هم سخت نباشد .
سایر برجام تمام
درحالی که انتظار میرفت در کنفرانس خبری دیشب ترامپ پس از اعلام مواضع خود تا شنبه صبر کند و سپس یه صورت رسمی از برجام خارج شود اما او دیشب این کار را یکسره کرد و رسما باعث خروج آمریکا از برجام شد و تمامی تحریمهای قبلی علیه ایران را بازگرداند .
بازار دلار دلار پس از برجام
درآستانه کنفرانس خبری ترامپ بد نیست به آینده دلار پس از برجام بپردازیم .
سایر سیاست آمریکا درباره برجام
ترامپ دیروز در توییتی اعلام کرده امشب سیست های خودرا دربارهه برجام اعلام خواهد کرد ؛ به هرحال امشب به نوعی آینده برجام معلوم میشود پس بی ربط هم نیت اگر به این پیش بینی بپردازیم که سیاست آمریکا چه خواهد بود .
قیمت دلار، تهدید ترامپ و تشنج در فضای کسب و کار کشور
با توجه به حوادث عجیب رخ داده در 10 روز گذشته میتوان گفت یکی پر تنش ترین ماه های 40 سال اخیر را تجربه کردیم .

پربازدیدترین اخبار اقتصادی

بازار مسکن در نیمه دوم سال به کدام سو می‌رود؟ بازار مسکن در نیمه دوم سال به کدام سو می‌رود؟
پیش‌بینی یک اقتصاددان از تضعیف دلار در آینده
مالباختگی و مردمی که عبرت نمی گیرند
سپرده سرمایه گذاری یک‌ساله سودمند بانک آینده
حال بازار مسکن درنیمه دوم سال/ پیش‌بینی تداوم حال بازار مسکن درنیمه دوم سال/ پیش‌بینی تداوم رکود تورمی با رشد ملایم قیمت
کوپن الکترونیکی برای چه افرادی شارژ می‌شود

تاثیر کنار کشیدن "دلار" از بازار مصرف ۳ میلی تاثیر کنار کشیدن "دلار" از بازار مصرف ۳ میلیارد نفری
صنعت بازی سازی ایران پیشتاز در منطقه، کم فروغ صنعت بازی سازی ایران پیشتاز در منطقه، کم فروغ در عرصه جهانی
ماجرای سکه ثامن از کجا آغاز شد؟
تاثیرات برداشته شدن محدودیت در سقف رقابت محصو تاثیرات برداشته شدن محدودیت در سقف رقابت محصولات پتروشیمی
چقدر اسکناس و سکه داریم؟
خودروسازها افزایش 80 درصدی قطعات را نپذیرفته‌اند
دلیل نگرانی بانک‌های آمریکایی از قطع شدن دسترسی ایران به سوئیفت چیست؟
تحریم‌های ایران دلار را تضعیف می‌کند
هند از طریق چابهار روابط خود را با افغانستان هند از طریق چابهار روابط خود را با افغانستان توسعه می دهد

جدیدترین اخبار اقتصادی روز

صادرات غیرنفتی در ۵ ماه اول سال 97 به ۱۹ میلیارد دلار رسید
قیمت نفت به مرز 80 دلار در هر بشکه رسید
دلیل نگرانی بانک‌های آمریکایی از قطع شدن دسترسی ایران به سوئیفت چیست؟
ایران ۳۵۶ هزار تن LPG صادر کرد
توتال ۲۰ سال نفت ایران را معطل کرد
کره به نفت ایران وابسته است
کلاهبرداری ۱۵هزار میلیارد تومانی از خریدوفروش سکه!
تثبیت ۵۰۰ هزار شغل در سال ۹۶
اجناس محتکران هنوز وارد بازار نشده است
شرکت‌های کره‌ای همکاری خود را با ایران قطع نکرده‌اند
شرکت‌های کره جنوبی همکاری خود را با ایران قطع نکرده‌اند
رکود گریبان‌گیر بازار مسکن خواهد بود/ مسکن اجتماعی، تنها راه‌حل این بحران
آزمون و خطا تا کی؟!
برنامه‌های اقتصادی جدید ترکیه اعلام شد
هشدار تازه فرابورس به معامله‌گران بازار پایه