دوشنبه 30 بهمن 1396

دارایی‎های منجمد، معضل اصلی نظام بانکداری

یک دکترای مدیریت استراتژیک گفت: دارایی‌‎های سمی یا منجمد در طول سه دهه اخیر معضل اصلی نظام بانکداری است.

بانک وبیمه | اقتصاد آنلاین | 5 روز پیش | 353 بازدید

دارایی‎های منجمد، معضل اصلی نظام بانکداری

بهزاد خسروی در پاسخ به این سوال که راهکار مقابله با آسیب ناشی از اقدام بانک ‎ ها برای وصول معوقات‌شان در روزهای منتهی به آخر سال در حوزه اشتغال و تولید چیست، اظهار کرد: قبل از این موضوع باید به دلایل افزایش معوقات بانکی اشاره کنیم؛ فقدان اعتبارسنجی و امکان‌سنجی علمی از طرف بانک ‎ ها، اعطای وام و تسهیلات به افراد خاص بر اساس روابط خاص، نرخ ‎ های سود غیرواقعی ایجاد شده از جانب دلالان، نفوذ ابزارهای کنترل و بازدارنده و در نهایت تغییر قوانین و شرایط اقتصادی که خود نیازمند تدابیر مسئولان اقتصادی کشور است از جمله دلایل این امر به شمار می ‎ روند.

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از ایسنا، وی ادامه داد: برای جواب به این سوال باید دید که واقعاً چه بخشی از تسهیلات اعطایی بانک‌ها به بخش تولید و اشتغال به ویژه بنگاه ‎ های کوچک و متوسط اختصاص می ‎ یابد. به نظر می ‎ رسد سهم این بنگاه ‎ ها از اخذ تسهیلات چندان بالا نبوده است و به همین دلیل می ‎ توان گفت وصول مطالبات معوق، فشار زیادی به بخش اشتغال و تولید نمی ‎ آورد ولی واقعیت این است در شرایط موجود چنانچه از این بنگاه ‎ ها حمایت لازم انجام نگیرد امکان ورشکستگی آنها وجود دارد.

خسروی اضافه کرد: دولت فعلاً سهم 20 درصدی هدفمندی یارانه ‎ ها را به بخش تولید پرداخت نکرده است. اگر این سهم از ابتدا به آنها اختصاص می ‎ یافت باید تاکنون حدود 60 هزار میلیارد تومان برای حمایت از بخش تولید به صورت سوبسید و یارانه پرداخت می ‎ شد. شاید یکی از راه ‎ های جلوگیری از فشار ناشی از اقدامات بانک ‎ ها برای وصول معوقات خود در روزهای منتهی به پایان سال از واحدهای تولیدی و صنعت ‎ گران؛ همکاری هرچه سریع ‎ تر وزارت صنایع با بانک مرکزی برای ایجاد بانک اطلاعاتی بنگاه ‎ های واقعی به منظور شناسایی فعالان بخش تولید و اشتغال در کشور باشد تا حمایت از آنان در قالب وام ‎ هایی با اقساط بلند مدت بدون بهره درصورت امکان انجام شود.

کارشناس مسائل اقتصادی افزود: بدون شک این بانک اطلاعاتی می ‎ تواند مصرف ‎ کنندگان واقعی تسهیلات را شناسایی و در اسرع وقت مورد حمایت قرار دهد. در غیر این صورت با فروش اموال تملیکی در سال 97 فشار مضاعف ‎ تری نسبت به قبل به بنگاه ‎ های تولیدی وارد خواهد شد و آنها را از گردونه رقابت حذف خواهد کرد.

وی در پاسخ به این سوال که آیا جایگزینی برای وصول مطالبات بانک ‎ ها در فضای اقتصادی درگیر در رکود، تورم و آشفتگی بازار سکه و ارز وجود دارد؟ گفت: به نظر می ‎ رسد وصول مطالبات اگر منابع بانک ‎ ها را افزایش دهد نه تنها رکود را تشدید نمی ‎ کند بلکه می ‎ تواند آشفتگی ‎ های بازارهای موازی را نیز کم کند زیرا همان پول ‎ هایی که به بخش تولید و بورس نرفته و سرازیر بازار ارز و سکه شده است مجدد به سیستم بانکی برمی ‎ گردد.

خسروی یادآور شد: وقتی حجم مطالبات بانک ‎ ها به نسبت حجم نقدینگی در کشور از نسبت معنی ‎ داری برخوردار باشد، خود این نکته یکی از دلایل اصلی تورم و رکود به شمار می ‎ رود.

این دکتری مدیریت استراتژیک درباره اینکه طرح ‎ های تشویقی و حمایتی دردی از تولیدکنندگان درمان خواهد کرد؟ اظهار کرد: در تمام دنیا بهترین منابع، منابع داخلی خود بنگاه ‎ ها هستند. بنگاه ‎ های تولیدی قبل از داشتن مشکل وام، حمایت و طرح ‎ های تشویقی، مشکل کیفیت تولید و رقابت دارند. نمی ‎ شود همواره به بنگاه ‎ ها سیاست ‎ های حمایتی تزریق کنیم، چرا که سیاست ‎ های حمایتی راهکاری موقت بوده و نمی ‎ تواند به صورت بلندمدت اجرا شود در صورتی که در سه دهه اخیر یکی از موضوعات اصلی تولید و صنعت طرح ‎ های تشویقی و حمایتی بوده است.

وی گفت: البته در کشورهایی مثل کره جنوبی و حتی چین، طرح ‎ های تشویقی مکانیزم مناسبی دارد که برای اجرای آن برنامه ‎ های پلکانی در نظر گرفته شده است. بنابراین قرار نیست با یک بنگاه بزرگسال همچون خودروسازی همانند یک کودک شیرخواره برخورد کنیم.

خسروی در پاسخ به اینکه راهکار برخورد با صنعتگرانی که به علت ترس از بدهی ‎ های سنگین ‎ تر حاضر به تسویه حساب با وام ‎ های جدید نیستند، چیست، گفت: منظور از صنعتگران و تولیدکنندگان آن دسته از مصرف کنندگان واقعی تسهیلات هستند که در خدمت تولید و اشتغال قرار گرفته ‎ اند. آنچه که باید در نظر بگیریم این است که واحدهای تولیدی در شرایط موجود از چند نوع بدهی برخوردارند که بدهی به بانک ‎ ها، بدهی به طلبکاران دفتری و بدهی به کارکنان از جمله آنهاست.

این کارشناس مسائل اقتصادی اضافه کرد: هم اکنون بانک ‎ ها با وجود در دست داشتن وثیقه ‎ های بسیار از واحدهای تولیدی و مشتریانِ بدهکار، به دلیل هزینه ‎ های بالای وصول مطالبات از طریق فروش املاکِ در رهن و انجماد شده علاقه ‎ ای به اعطای تسهیلات جدید به این گروه ندارند چراکه در ابتدا باید پاسخگوی دستگاه ‎ های نظارتی باشند. همچنین بدحسابی بدهکاران به رغم توانمندی پرداخت نقدی آنها از دیگر دلایل بی ‎ رغبتی بانک ‎ ها در اعطای وام جدید به شمار می ‎ رود.

وی تصریح کرد: حال اگر بخواهیم قبول کنیم که تولید راه خروج از رکود است باید رویکرد حمایتی از صنایع شناسنامه ‎ ‌دار در قالب بسته ‎ های واقعی حمایت از تولید درنظر گرفته شود، قطع به یقین این رویکرد و حمایت نظام بانکی باید فرصتی مناسب در اختیار صنایع قرار دهد که صنایع بتوانند ضمن بازیابی وضع موجودشان در یک بازه زمانی معین و با به چرخش درآوردن فرآیند تولید و گردش مالی تعهدات خود را به نظام بانکی انجام دهند.

خسروی تأکید کرد: راهکار مناسب این است که کمیته ‎ ای متشکل از بانک مرکزی، بانک ‎ های مربوط، وزارت صنایع و نهادهای نظارتی برای ایجاد بانک اطلاعاتی از صنایعی که دارای پتانسیل و قابلیت تولید و اشتغال هستند، شکل بگیرد و به عنوان یک سازو کار عملیاتی، پرونده این دسته از مراکز تولیدی برای استفاده از شیوه جدید امهال و تقسیط در کمیته پیشنهادی مطرح شود. کمیته باید شاخص ‎ هایی از جمله شخصیت اقتصادی، ظرفیت، سرمایه، وثیقه، کنترل، شرایط اقتصادی، گردش وجوه و شفافیت را درنظر بگیرد و بر این اساس پیشنهاد نهایی خود را برای مراکز تولیدی ارائه کند.

وی گفت: در صورت عبور از این مراحل بدیهی است که بانک ‎ ها باید با اعطای دوره تنفس مبلغی را به عنوان سرمایه در گردش به مراکز تولیدی پرداخت کنند تا بتوانند هم قسمتی از بدهی خود به طلبکاران را بپردازند و هم قسمتی برای رونق در چرخه تولید بکار گرفته شود.

این کارشناس مسائل اقتصادی اظهار کرد: اینکه با تسهیلات جدید وام ‎ های قبلی پرداخت شود تجربه ‎ ای است که پیامدهای آن مثبت نبوده و نخواهد بود، البته زمانی که نرخ سود وام ‎ های قبلی بیشتر از وام ‎ های جدید باشد تا حدودی مشکل مرتفع خواهد شد ولی در اصل کمکی به چرخه تولید نخواهد کرد.

خسروی درباره اینکه آیا ضرورتی بر توقیف اموال مردم و افزودن بر دسته اموال منجمد بانکی وجود دارد، گفت: امروز این موضوع در کشور باعث شده که فلسفه و کارکرد اصلی بانک ‎ ها زیر سوال برود. معتقدم هر چه بیشتر در این مورد تحلیل کارشناسی صورت بگیرد باز هم کم است، چون این موضوع قدرت تسهیلات دهی بانک ‎ ها به بخش ‎ های مختلف اقتصادی را با مشکل مواجه کرده است.

وی اضافه کرد: دارایی ‎ های سمی یا منجمد در طول سه دهه اخیر معضل اصلی نظام بانکداری است که سه دسته بوده و حجم آن هر روز بیشتر می ‎ شود. دسته اول، دارایی ‎ های غیر قابل وصول و غیر جاری هستند، بدهی ‎ های دولت دسته دوم معوقات بانکی بوده و دسته سوم اموال غیر مالی (دارایی) بانک ‎ هاست که در طول سال ‎ های گذشته به ملک، ساختمان، سهم و بنگاه تبدیل شده ‎ اند.

خسروی عنوان کرد: همین سه گروه فوق امروز بیش از 50درصد کل دارایی بانک ‎ ها را تشکیل می ‎ دهند که باعث می ‎ شود با کاهش قدرت تسهیلات ‎ دهی، نظام بانکی نتواند متناسب با رشد اقتصادی کشور توسعه یابد و این در حالی است که پایه سرمایه بانک ‎ ها هم درسطح پایین قرار گرفته است. در شرایطی که نسبت کفایت سرمایه بانک ‎ ها در دنیا به 12 درصد می ‎ رسد متوسط کفایت سرمایه در ایران 4 درصد است درصورتی که حداقل باید 8 درصد باشد.

این کارشناس مسائل اقتصادی گفت: در اینجا نیاز است کفایت سرمایه برای عموم مردم تعریف شود. حاصل تقسیم سرمایه پایه به مجموع دارائی ‎ های موزون شده به ضرایب ریسک برحسب درصد، تعریف کفایت سرمایه است. این نسبت اولین بار بعد از رکود جهانی در سال 1988 توسط کمیته بال به بانک ‎ های جهان معرفی شد. مجموعه شروطی که بعدها پیمان بال نامیده شد. پس نسبت کفایت سرمایه یکی از نسبت ‎ های سنجش سلامت، عملکرد و ثبات مالی بانک ‎ هاست. به عبارتی بانک ‎ ها باید سرمایه کافی برای پوشش دادن ریسک ناشی از فعالیت ‎ های خود را داشته باشند و مراقب باشند که آسیب ‎ های وارده به سپرده ‎ گذاران منتقل نشود.

وی ادامه داد: بازبینی و تشریح بیشتر این موضوع ضرورت دارد. لزومی ندارد بانک ‎ ها در کشور دارایی ‎ های خود را به صورت نقد بفروش برسانند. در حالی تعداد بانک ‎ های کشور بسیار ارزیابی شده که خدمات آنها تقریبا یکسان است. این تعداد از بانک ‎ ها، موسسات و شعب در شرایط موجود به صلاح کشور نیستند. بانک ‎ ها باید ادغام شوند و از اتلاف منابع منجمد مثل املاک جلوگیری شود. در تهران حدود 17 هزار شعبه بانکی داریم در صورتی که با افزایش ابزار و فناوری در ارائه خدمات نهایتا به 4000 شعبه نیاز است.

خسروی افزود: بانک ‎ ها از یک طرف با در رهن گذاشتن املاک مشتریان مواجه ‎ اند و از طرفی خودشان نیز اقدام به افزایش شعب و املاک می ‎ کنند،از اینرو بانک ‎ ها می ‎ توانند با فروش املاک شعب مازاد بصورت چند ساله و واگذاری آنها به مردم، منابع مربوط به تسهیلات ‎ دهی خودشان را افزایش دهند.

این دکترای مدیریت استراتژیک یادآور شد: فروش این املاک باعث جلوگیری از افزایش نرخ املاک شده و از طرفی از پایین بودن نرخ کفایت سرمایه جلوگیری می ‎ شود، با این راهکار می ‎ توان بانک ‎ ها را از استحکام مالی برخوردار کرد تا در شرایط نامطلوب مثل زمان حال، مقاومت و بازدهی بیشتری داشته باشند.

وی در پاسخ به اینکه آیا با فروش املاک مازاد منابع مالی به اندازه کافی ازاد می ‎ شود، گفت: نظام بانکی در کشور از مشکلات متعددی رنج می ‎ برد و قطع به یقین تمام مشکلات با فروش املاک برطرف نمی ‎ شود، بیش از 50 درصد نقدینگی کشورهایی مثل ترکیه و حتی امارات متعلق به پس انداز دیگر کشورهاست، باقی 50 درصد هم مربوط به منابع و نقدینگی بخش خصوصی و دولتی خودشان است. به عنوان مثال وقتی در بخش خصوصی با 1400 هزار میلیارد تومان نقدینگی روبرو هستیم باید همین میزان اعتبار بین المللی در قالب اعتبارات فاینانس، ریفاینانس، یوزانس و دیگر انواع پرداخت ‎ های بین المللی در دست داشته باشیم . متاسفانه در شرایط موجود یا هیچ کدام از اینها را نداریم و یا اگر داریم بسیار اندک ‎ اند. علاوه بر این اثرگذاری آنها از تحریم بسیار بالاست. بنابراین طبیعی است که شدت تقاضا برای پول بسیار باشد.

خسروی افزود: آنچه بسیار مهم به نظر می ‎ رسد، این است که بانک مرکزی باید با شناسایی بدهکاران بانکی بر اساس همان بانک اطلاعاتی ذکر شده نسبت به مصرف ‎ کنندگان اصلی تسهیلات، به جای در رهن گذاشتن املاک آنها، تدابیر جایگزینی مناسبی را که برخی از آنها تشریح شد، بکار گیرد. ضمن اینکه در لایحه موانع تولید در سال 1394 با افزوده شدن تبصره 4 به ماده واحده قانون اصلاح ماده 34 ،دو راهکار برای تسهیل در وصول مطالبات سر رسید گذشتهِ بانک ‎ ها و موسسات مالی و اعتباری پیشنهاد شده ولی متاسفانه خروجی آنها هنوز برای بخش تولید و اشتغال نامشخص است.

برچسب ها:

بازگشت به لیست اخبار اقتصادی

نظرات کاربران

اگر عضو سایت هستید وارد شوید و در غیر اینصورت نام و ایمیل خود را وارد کنید


تحلیل های اقتصادی سرمایه دار

مرگبارترین سوانح هواپیماهای مسافرتی ایران +1 مرگبارترین سوانح هواپیماهای مسافرتی ایران
اثرات مسدود شدن حساب دلالان ارز و تاثیر آن بر +1 اثرات مسدود شدن حساب دلالان ارز و تاثیر آن بر قیمت دلار
پیش بینی قیمت دلار سال 97 +1 پیش بینی قیمت دلار سال 97
رشد جمعیت و تاثیر آن بر کسب و کار+ [اینفوگراف +1 رشد جمعیت و تاثیر آن بر کسب و کار+ [اینفوگرافی]
+1 مهمترین نکات رکود بازار مسکن
+1 بازارهای مالی در هفته‌ای که گذشت [هفته سوم بهمن‌ماه]
پیش بینی بازار طلا در روزهای اخر سال +1 پیش بینی بازار طلا در روزهای اخر سال
+1 بیت کوین، دلیل قحطی و افزایش قیمت کارت گرافیک در ایران و جهان
+1 بازارهای مالی در هفته ای که گذشت [هفته دوم بهمن‌ماه]
+1 تحلیل بنیادی شرکت ایران خودرو (قسمت دوم)
+1 تحلیل بنیادی شرکت ایران خودرو (قسمت اول)
بهترین تحلیل و پیش بینی بیت کوین +1 بهترین تحلیل و پیش بینی بیت کوین
+1 سیگنال خرید کچاد(ویژه)
+1 نکات طلایی در پیش بینی بازار مسکن تا 1400
بهترین سرمایه‌گذاری با پول کم +1 بهترین سرمایه‌گذاری با پول کم
+1 راهنمای کامل ورود به بازار بورس
+1 تحلیل تکنیکال فولاد در بازار سهام
+1 بازارهای مالی در هفته ای که گذشت [هفته اول بهمن‌ماه]
+1 سیگنال خرید فنوال (ویژه)
+1 سیگنال خرید غپاک

پربازدیدترین اخبار اقتصادی

بزرگ‌ترین فسادهای مالی از ۷۱ تا ۹۶ + فیلم
پایان هفته طلایی برای فلز زرد/ رشد ۲.۷درصدی ق پایان هفته طلایی برای فلز زرد/ رشد ۲.۷درصدی قیمت طلا طی یک هفته
افزایش نسبی قیمت جهانی نفت/ برنت 64 دلار و 57 افزایش نسبی قیمت جهانی نفت/ برنت 64 دلار و 57 سنت
رئیس سازمان مالیاتی: جامعه جهانی بر اخذ منصفانه مالیات تاکید دارند/کاهش فشار به اقشار کم درآمد
پیشنهاد جدید ۶.۲ میلیارد دلاری هند برای توسعه پیشنهاد جدید ۶.۲ میلیارد دلاری هند برای توسعه میدان فرزاد ب
ابراز نگرانی وزیر دارایی ژاپن از تقویت ارزش ین در برابر دلار
پرداخت ۱۶۰۰میلیارد تومان وام به صنایع نساجی د پرداخت ۱۶۰۰میلیارد تومان وام به صنایع نساجی در سال۹۶
سفر روحانی به هند که یک اقتصاد نوظهور است، فرصت تلقی می شود
پنج میلیون خانه ظرف دهه آینده باید ساخته شود پنج میلیون خانه ظرف دهه آینده باید ساخته شود
مصوبه اخیر مجلس باعث ورشکستگی معادن می‌شود مصوبه اخیر مجلس باعث ورشکستگی معادن می‌شود
چالش‌ها و فرصت‌های افزایش نرخ ارز برای اقتصاد
اشتغالزایی ۱۳درصدی صنعت نساجی در ایران
اولین گام مقابله با فساد اصلاح نظام بانکی است
پرداخت ۱۶۰۰میلیارد تومان وام به صنایع نساجی در سال۹۶
قیمت ارز در سال۹۷ چقدر می‌شود؟ قیمت ارز در سال۹۷ چقدر می‌شود؟
چرا خصوصی‌سازی؟ چرا خصوصی‌سازی؟
امروز «کیپ تاون» فردا کدام شهر؟ امروز «کیپ تاون» فردا کدام شهر؟
هندی‌ها به روپیه در ایران سرمایه‌گذاری می‌کنند
هشدار نسبت به بروز بحران اقتصادی در اسپانیا
ارزهای دیجیتال ابزاری جدید برای دور زدن تحریم‌های غرب

جدیدترین اخبار اقتصادی روز

بازتاب سانحه هواپیمای مسافربری در رسانه های ج بازتاب سانحه هواپیمای مسافربری در رسانه های جهان
نشست مشترک بررسی طرح وام اشتغال روستایی
بانک مرکزی ارزهای اینترنتی را به رسمیت نمی شناسد
بانک مرکزی هشدار داد؛ ریسک بالای خرید ارزهای دیجیتال/ امکان مالباختگی وجود دارد
سهام خودروسازی‌ها باید به بخش‌خصوصی واقعی تعلق گیرد/ سود بانکی؛ بلای جان خودروسازها
عرضه مرغ و تخم مرغ دولتی در تهران عرضه مرغ و تخم مرغ دولتی در تهران
هیات دولت با اختصاص اعتبار و تسهیلات بانکی بر هیات دولت با اختصاص اعتبار و تسهیلات بانکی برای جبران خسارات ناشی از سیل در استان گیلان موافقت کرد
به دنبال کاهش نرخ واقعی ارز نیستیم
توسعه سرویس‌های تجارت الکترونیک در دستور کار پست
نهاوندیان: سپرده‌گذاران کوچک از لحاظ میزان سپرده تا پایان بهمن ماه باید تعیین تکلیف شوند
​فروش گواهی سپرده ٢٠ درصدی در شعب بانک صادرات ایران تا ١٠ اسفند ادامه دارد
افزایش ۴۰برابری ترازنامه تلفیقی بانک‌ها در ۱۶سال
ارائه آخرین دستاوردهای سایپا در نمایشگاه خودر ارائه آخرین دستاوردهای سایپا در نمایشگاه خودرو و صنایع وابسته در زاهدان
مروری بر پیام‌های ناظر بازار امروز
مجلس صدور گواهی اسقاط خودرو را مشروط کرد
بازداشت ۲۷متهم ارزی طی هفته اخیر بازداشت ۲۷متهم ارزی طی هفته اخیر
مجلس ضوابط خرید تضمینی برق نیروگاه‌های تبدیل پسماند را مشخص کرد
میدکو،رتبه برتر صادرات گرا را کسب کرد میدکو،رتبه برتر صادرات گرا را کسب کرد
معاملات بورس کالا از مرز ۱۰۰هزار میلیارد تومان پا را فراتر گذاشت
95درصدکشاورزان شمیل بندرعباس قادر به دریافت تسهیلات بانکی نیستند
Back to Top