چهارشنبه 3 بهمن 1397

حذف فساد اقتصادی در گروه اصلاح روندها و ساختارهای فسادزا

فساد اقتصادی و مالی یکی از مشکلات جدی جوامع امروزی است که در سازمان ها، نهادها و شرکت های گوناگون مشاهده می شود و ریشه کنی آن منوط به انجام اقدامات جدی در جهت سالم سازی روندها و ساختارهای فسادزا است.

بازار | ایرنا | 10 روز پیش |1/12/2019 5:42:59 PM 316 بازدید

حذف فساد اقتصادی در گروه اصلاح روندها و ساختارهای فسادزا
به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا، فساد، به ویژه از نوع اقتصادی آن از تاریخی طولانی در جهان برخوردار بوده و به نظر کارشناسان و فعالان اقتصادی در کشور ما نیز یکی از مسائل و معضلات مهم به شمار می رود.
فساد دارای ریشه و دلایل اجتماعی است و می تواند به تضعیف اعتماد اجتماعی و تقیل مشروعیت نهادهای مختلف حاکمیتی منجر شود.
نظر به اهمیت موضوع و پرداخت به ریشه های تاریخی فساد، نقش دولت و وضعیت کشور از نظر فساد اقتصادی، پژوهشگر ایرنا گفت وگویی با دکتر «محمدرضامحمدی»، پژوهشگر و دبیر گروه مطالعاتی فقر و نابرابری های اجتماعی موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران انجام داده است.

** فساد به شکل امروزی همزاد تشکیل دولت مدرن است
دکتر محمدی در این گفت وگو با بیان اینکه به موازات پیچیده تر شدن روابط متقابل بین افراد و پیدایش نهادهای مدرن ، قدرت کنترل و نظارت بر آحاد افراد جامعه نیز فرق کرده است، گفت: در جوامع ابتدایی افراد نظاره گر همدیگر بودند، سهم هر کسی از نعمت های خدادادی در محیط زندگی مشخص بود و یک پادشاهی در راس یک قلمرو جغرافیایی بود که خراجی از مردم می گرفت و مملکت و قلمرو خویش را اداره می کرد. نه بازار ها به معنای امروزی این اندازه گسترش کرده بودند و نه نیازی به مداخله دولت در اقتصاد جامعه بود، بلکه هر کسی در تامین مایحتاج خویش می کوشید و کمتر کسی حاضر می شد به منابع دیگری دست درازی کند.
وی در ادامه اظهار داشت: اما به موازات پیدایش دولت مدرن و تمرکز بیشتر قدرت، در عین حال انتظار کار ویژه های بیشتر از دولت برای تنظیم روابط نهادی و بین افراد، صورت تازه ای پیدا کرد و در کنار ارائه خدمات، سوء استفاده ها و اختیارات نیز موجد کنش های تازه ای چون انواع فساد هم شد. در واقع مردم در عمل برای بهتر شدن زندگی خود و فرار از ظلم و تعدی زورگویان به تشکیل دولت تن دادند اما چیزی نگذشت که حمایت دولت از مردم و احقاق حقوق آنها رنگ باخت و خود دولت به عنوان بازیگری ماهر، وارد این عرصه شد.

** سر آغاز مبارزه با فساد
این پژوهشگر حوزه فقر و نابرابری گفت: به نظر می رسد، آغاز مبارزه با فساد، مصادف با اعتراضات مردمی در مقابل عملکرد سوء دولتها بوده باشد. البته تاریخ مبارزه با فساد بسیار طولانی است و در طول تاریخ همواره حکومت هایی بودند که چشم طمع به مال مردم خویش داشته اند و همواره به انحاء مختلف و به شکل و صورت های آشکار و پنهان خراج ستانی می کردند. با شروع فرایند دولت سازی و تحکیم پایه های قدرت در غرب، آسیب هایی نیز این نوع دولت ها همزاد شد. در همین دوران فساد سازمان یافته و مافیاها در برخی از دولت های آمریکایی و اروپایی شکل گرفت و زنگ خطری برای آنها به صدا درآمد و اراده اکثریتی از آنها را برای مبارزه با هر نوع فساد با تکیه بر قوانین محلی و بین المللی مصمم ساخت و رفته رفته این موضوع فراگیر شد و به شکل گیری سازمانهایی برای مبارزه با فساد کمک کرد. برای نمونه یکی از سازمان هایی، که وضعیت فساد در کشورها را رصد می کند سازمان شفافیت بین المللی است که کشور ما هم عضو این سازمان می باشد اما متاسفانه وضعیت مطلوبی در بین کشورها نداریم و طبق آخرین آمار در بین 168 کشور عضو سازمان، رتبه ایران در جایگاه 130 قرار دارد.

** راه های کاهش فساد
وی با بیان اینکه کشورهای توسعه یافته نیز فارغ از فساد نیستند و کم و بیش، دچار آن شده اند، گفت: نکته ای که نباید از آن غافل شد شاید این مساله باشد که کیفیت فساد و میزان آن در بین کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه فرق دارد. این مساله را می توان در قواعدی دید که کشورهای توسعه یافته، برای مبارزه و کاهش فساد مالی اقتصادی برای خود تعیین و تعریف کرده اند و کشورهای در حال توسعه، از این قواعد تا حدودی مستثنی هستند و حاضر به پیروی از آن نیستند.
لذا پیروی از آن قواعد می تواند کمک شایانی به سالم سازی ساختارهای کشورهای دارای فساد بالا، بکند. رعایت مولفه های مهمی همچون؛ آزادی اقتصادی، آزادی مطبوعات و رسانه ها، حاکمیت قانون، وجود دموکراسی حقیقی، استقلال قضایی، اندازه دولت، مشروعیت و میزان مشارکت مردم در تصمیم گیری ها، توزیع عادلانه امکانات و منابع عمومی و نیز وجود نهادهای مردمی مبارزه با فساد می تواند در کاهش فساد موثر باشند و با این معیارهاست که می توان در دسترسی به سلامت اجتماعی و اقتصادی عملا موفقیت هایی را کسب کرد و مردم را نیز با دادن آگاهی لازم ، به مشارکت دعوت نمود.

** روند صعودی فساد
دکتر محمدی ضمن بیان این نکته که در آمارهای منتشر شده توسط سازمان بین المللی شفافیت، طیفی از کشورها رتبه مطلوب و قابل قبولی دارند و طیفی دیگر که عمدتا از کشورهای در حال توسعه هستند نمره قابل قبولی ندارند و شاخص ادراک فساد در آنها بسیار بالاست، گفت: کشور ما نیز به عنوان یک کشور در حال توسعه، وضعیت مطلوبی در بین کشورهای در حال توسعه و توسعه یافته ندارد به طوری که از نمره 10 ، رتبه 2.9 بدست آورده است و اصلا این رتبه شایسته کشور ما نیست. در ایران علیرغم تلاش های زیاد برای کنترل فساد در ابعاد مختلف اداری، حقوقی، قضایی و آموزشی این پدیده نه تنها کاهش پیدا نکرده بلکه مطابق آمارهای منتشر شده توسط بانک جهانی در رابطه با شاخص های حاکمیت خوب، در طی سالیان اخیر روند صعودی به خود گرفته است.

** اراده حاکمیت همواره بر مبارزه با فساد بوده است
وی در ادامه عنوان داشت: اکنون در کشور فساد مالی با وجود نهادهای نظارتی و حسابرسی صورت می گیرد که این امر جای نگرانی دارد. آمار و ارقام های منتشر شده اختلاس ها و سوء استفاده های صاحب منصبان در کشور در ادوار مختلف در قبل و بعد از انقلاب، گویای بسیاری از مسائلی است که حل نشده است. نکته کلیدی دیگر این است که وقتی این اختلاس ها با وجود سازمان های مختلف نظارتی در بدنه دولت و حکومت صورت گیرد می تواند نشان از عدم کارائی سیستم نظارتی و خلاء های قانونی دیگری باشد و یا علت هایی داشته باشد که کمتر مورد بررسی و کنکاش قرار گرفته است. البته بیان این مطلب به منزله فقدان اراداه مسئولان برای پیگیری و کشف عوامل فساد نیست، بلکه؛ می توان گفت، اراده مسئولان و دولتمردان نیز همواره برخورد با فساد بوده است. برای نمونه؛ صدور فرمان رهبری در سال 1382، مبنی بر برخورد و مبارزه با فساد مالی و اقتصادی نشانگر اهمیت موضوع است؛ تشکیل ستاد مبارزه با مفاسد اقتصادی و نیز دادگاه های ویژه مفاسد اقتصادی و دخالت دادن نهادهای نظارتی مختلف، حکایت از این دارد که مسئله فساد در جامعه ما تبدیل به معضل بزرگی شده است . به همین دلیل شناخت ابعاد مختلف آن لازم و ضروری است و کشف این عوامل نیاز به بررسی و و وارسی دقیق ساختاری عوامل شکل گیری فساد دارد.

** سیاست های تعدیل ساختاری و زایش فساد
محمدی در ادامه گفت: برخی صاحبنظران داخلی بر این باورند که موضوع فساد همزمان با سیاست های تعدیل ساختاری و بحث خصوصی سازی در ایران آغاز شده است و مسوولان امر، علیرغم درک حساسیت موضوع، به دلیل پیروزی انقلاب اسلامی و ترس از اینکه افشای آمار و ارقام اختلاس و فساد اقتصادی، نظام را تضعیف می کند و یا خدشه به چهره اسلام در بیرون از مرزها می زند از علنی کردن آنها خودداری کرده اند اما پس از اندک زمانی ناچار شدند به صورت علنی وجود فساد در بخشی از بدنه جامعه را اظهار نمایند که هر چند قدری دیر هنگام بیان شد اما در همین اثنا، چنانچه برنامه ریزی خوبی برای مبارزه و کنترل روزافزون فساد و اختلاس صورت دهند و از ابزارهای مختلف برای شناسایی و کشف و نیز برخورد قاطع استفاده نمایند می توان امیدوار بود که کمتر شاهد بروز و ظهور فساد اقتصادی در کشور باشیم.
این پژوهشگر حوزه فقر و نابرابری ضمن اشاره به ساختاری بودن فساد اقتصادی در کشور اظهار داشت: در این میان، در نظر داشتن شرایط ساختاری گوناگون سیاسی، اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی کشورها از جمله کشور ما حائز اهمیت است و مطالعات ساختاری می تواند تا حدود زیادی گره از پیچیدگی معضل فساد اقتصادی باز کند. طبیعی است ساختارهای تشکیل دهنده تعدادی از کشورها با ویژگی هایی که دارند مستعد فسادند و تعدادی دیگر از کشورها که بیشتر آنها توسعه یافته هم هستند کانون های تشکیل دهنده فساد را شناسایی کرده و از وقوع و گسترش آن جلوگیری می کنند.
وی در پایان به پیامدهای فساد پرداخت و عنوان داشت: اکنون، فساد معضلی اساسی برای خیلی از کشورها شده است و صورتی فراگیر پیدا کرده است. هر کشوری که با فساد مدیریت شود و برای مبارزه با آن اقدامی عملی صورت ندهد، در واقع به گسترش دامنه فقر، نابرابری، تبعیض، هرج و مرج و مهمتر از همه به بی عدالتی دامن زده است، البته داستان بسیاری از کشورهای جهان سوم این گونه است .با توجه به سازمان نیافتگی برخی جوامع و عدم پاسخگویی حاکمان و مسئولان در مواجهه و مبارزه با فساد، اکنون جلوگیری از آن دغدغه ای فراگیر است و نباید حتی لحظه ای در مبارزه با آن درنگ کرد.
پژوهشم**س-م**1552
برچسب ها:

بازگشت به لیست اخبار اقتصادی

نظرات کاربران

اگر عضو سایت هستید وارد شوید و در غیر اینصورت نام و ایمیل خود را وارد کنید


تحلیل های اقتصادی سرمایه دار

سایر آینده تورم و قیمت دلار
موضوع تورم بدون شک در حال حاضر مهم ترین دغدغه آحاد مختلف در جامعه به شمار می رود و حدس و گمان ها در خصوص پیش بینی میزان تورم در نیمه دوم سال 97 و سال 98 به موضوع داغ گفت و گوهای کارشناسان و حتی مردم عادی تبدیل شده است.
پیش بینی قیمت دلار در چندماه آینده
قیمت دلار تا کجا ادامه خواهد داشت؟عوامل موثر در کاهش یا افزایش قیمت ها چیست؟
سایر آیا بازار ثانویه زمینه ­ی بازگشت تعادل به اقتصاد را فراهم می آورد؟
سیاست اخیر دولت در خصوص ایجاد بازار ثانویه و تعمیق آن توانست در طی هفته های ­ی گذشته ثبات نسبی برای بازار ارز فراهم آورد اما تداوم آن نیازمند اهتمام و پافشاری مجریان بر مواضع خود در اجرای هرچه دقیق آن می ­باشد.
سایر امن‌ترین مکان‌ها برای در امان ماندن از بلایای طبیعی
اینفوگرافیک امن‌ترین مکان‌ها برای در امان ماندن از بلایای طبیعی مانند سیل و زلزله
پیش بینی قیمت طلا و ارز
پیش بینی بزرگان بازار از قیمت های طلا و سکه و ارز در ایران
روش سرمایه گذاری ارزشی چیست؟
یک نوع سرمایه گذاری است که در آن ارزش جنس یا سهم، ملاک خرید می باشد. روشهای مختلفی برای سرمایه گذاری وجود دارد که روش سرمایه گذاری بر اساس ارزش، از مهمترین روشها محسوب می شود.
بازار دلار علت اصلی گرانی سال 97 در ایران
علت گرانی روزهای اخیر چیست؟ دلیل تکرار گرانی ها در بازار چیست؟ قیمتها چرا هر چند سال جهش پیدا می کنند؟
سایر کالاهای سرمایه ای ، کالاهای واسطه ای و کالاهای مصرفی
در این مقاله به تعریف کالاهای واسطه ای ، کالاهای مصرفی و کالاهای سرمایه ای و اهمیت شناخت انواع کالاهای سرمایه ای در زندگی اقتصادی فردی می پردازیم. کالای سرمایه ای چیست؟ کالاهای مصرفی و واسطه ای کدامند؟
سایر سواد مالی؛ حلقه مفقوده اقتصاد خانواده ایرانی
شنیدن این جمله که "سفره های مردم هر روز کوچکتر می شوند" دیگر برایمان عادت شده گرچه علاج مشکلاتی از این قبیل، برنامه ریزی و تدبیر مسئولان کشور را می طلبد اما آیا تک تک افراد جامعه در بوجود آمدن یا حل این مشکل برای خودشان نقشی بازی نمی کنند؟ سواد مالی چیست؟ در این مقاله سواد مالی آموزش داده می شود.
اقتصاد بین الملل مردم آمریکا با برجام موافقند یا مخالف؟ +اینفوگرافی
ترامپ پس از کش و قوس های فراوان از برجام خارج شد. در این مقاله به بررسی درصد موافقین و مخالفین برجام بین مردم آمریکا پرداخته شده است.
بازار دلار دلار ، طلا و حل مشکل اقتصادی ؛چالشی بزرگ
چرا اقتصاددانان نمی توانند مشکلات اقتصادی را حل کنند ؟ سوالی که جواب آن پر از چالشهای گوناگون است و شاید هم اصلا نمیتوان جوابی برای آن بدست آورد .
بازار دلار پیش بینی دلار در پایان برجام
با توجه به خروج آمریکا از برجام و اینکه تا 90 روز آینده تحریمهای هسته ای باز میگردد . شاید پیش بینی نرخ دلار چندان هم سخت نباشد .
سایر برجام تمام
درحالی که انتظار میرفت در کنفرانس خبری دیشب ترامپ پس از اعلام مواضع خود تا شنبه صبر کند و سپس یه صورت رسمی از برجام خارج شود اما او دیشب این کار را یکسره کرد و رسما باعث خروج آمریکا از برجام شد و تمامی تحریمهای قبلی علیه ایران را بازگرداند .
بازار دلار دلار پس از برجام
درآستانه کنفرانس خبری ترامپ بد نیست به آینده دلار پس از برجام بپردازیم .
سایر سیاست آمریکا درباره برجام
ترامپ دیروز در توییتی اعلام کرده امشب سیست های خودرا دربارهه برجام اعلام خواهد کرد ؛ به هرحال امشب به نوعی آینده برجام معلوم میشود پس بی ربط هم نیت اگر به این پیش بینی بپردازیم که سیاست آمریکا چه خواهد بود .

پربازدیدترین اخبار اقتصادی

آخرین قیمت سکه، طلا و ارز
سود سپرده‌های کوتاه‌مدت ماه‌شمار شد
شرایط فروش نقدی و اقساطی جک S3 اعلام شد
قیمت طلا، سکه و ارز در نخستین روز بهمن‌
قیمت طلا و سکه در آخرین روز اولین ماه زمستان قیمت طلا و سکه در آخرین روز اولین ماه زمستان
واکنش منفی اوراق تسهیلات مسکن به لغو افزایش و واکنش منفی اوراق تسهیلات مسکن به لغو افزایش وام
۱۱ابهام بودجه۹۸
مبدا ارائه خدمات بانک‌داری باز، حساب‌های بانکی شود
امارات و عربستان به دنبال عرضه یک ارز دیجیتال مشترک
توزیع ۶۰۰هزار گوشی موبایل با ارز نیمایی تا پایان هفته
اجرای مرحله سوم عرضه نفت خام در بورس انرژی/ ت اجرای مرحله سوم عرضه نفت خام در بورس انرژی/ تهاتر بدهی دولت از سوی وزیر نفت رد شد
پاسخ سازمان برنامه به گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس
بررسی برترین خودروهای کپی برداری شده چینی
وزیر صنعت: توقف خط تولید خودروهای کم تیراژ پس از تحریم
قیمت مرغ کاهش یافت

جدیدترین اخبار اقتصادی روز

احتمال تغییر سود سپرده‌های ماه‌شمار
مصوبه مربوط به واردات بدون انتقال ارز لغو شد
سهام عدالت و بانکداری بدون ربا موضوع صحبت پورابراهیمی با مراجع
ژاپنی‌ها دو میلیون بشکه دیگر نفت از ایران خریدند
نارضایتی مردم با وجود واردات ۱۰۰ هزار میلیارد تومانی نهاده و گوشت
اکتشاف در جزیره مینو آبادان به نفت رسید/ اعلام عرضه و تولید نفت ایران علامت به آمریکاست
ایران نقطه‌ای ایده‌آل برای استفاده از انرژی‌های تجدید پذیراست
افزایش قیمت اونس جهانی طلا
زرنگ‌بازی رستوران‌ها برای گرفتن گوشت سهمیه‌ای!
پراید سردمدار گرانی خودرو در بازار
مدیرعامل سابق سایپا: پراید گران نیست
تولید به ریال فروش به دلار؛ معامله‌ای دو سر سود
اختصاص اعتبار ۹۶.۵ میلیارد تومانی برای آبرسانی شرب روستاها و عشایر
حق مسکن 100 هزار تومانی کارگر بهتر از هیچ است
آغاز ماراتن مذاکرات دستمزد کارگران