چهارشنبه 30 آبان 1397

پازل حمایت از "تولید داخل" چگونه باید چیده شود؟

بدون شک در برهه حساس کنونی که اقتصاد ایران با مسائل مختلفی همراه شده است و فشارهای بیرونی بر آن تحمیل می‌شود، حمایت از تولید داخلی صرفا با شعار محقق نخواهد شد و نیازمند آرایش درست تکه‌های پازلی است که تولیدکنندگان، مصرف‌کنندگان و مسئولان را در بر می‌گیرد.

تولیدو تجارت | ایسنا | 1 ماه پیش |10/17/2018 4:44:03 AM 394 بازدید

پازل حمایت از "تولید داخل" چگونه باید چیده شود؟

به گزارش ایسنا، ایران به عنوان یک کشور مستقل در آسیای غربی با بیش از ۸۱ میلیون نفر جمعیت، هجدهمین کشور پرجمعیت جهان به شمار می‌رود و از نظر برابری قدرت خرید رتبه هجدهم جهان را دارد و از نظر تولید ناخالص داخلی بیست‌وهفتمین کشور دنیا است. حمایت از کالاهای ساخت داخل و الزام و یا تشویق مصرف‌کنندگان به استفاده از کالاهای داخلی موضوعی است که حداقل در سه دهه گذشته همواره از سیاست‌ها و دغدغه‌های مسئولین بوده و برای تحقق آن نیز اقداماتی انجام شده است، هرچند که هیچگاه اثربخشی این اقدامات اندازه‌گیری نشده اما نتایج نشان می‌دهد تمایل به خرید کالای خارجی افزایش یافته است. عدم یکپارچگی اقدامات، نبود مطالعات بازاریابی و اصرار بر خرید کالای داخلی بدون در نظر گرفتن نیاز مشتری و بهبود کیفیت محصولات در برخی مواقع مانعی بوده که به واسطه آن عموم مردم از دستیابی به کالاهای با کیفیت و با قیمت مناسب باز مانده‌اند که نتیجه آن در برخی محصولات (مانند پوشاک) به رشد معضلاتی همچون قاچاق کمک کرده است.

با توجه به تجارب دیگر کشورها و سوابق ایران در زمینه‌ی حمایت از کالای داخلی موارد پیش‌رو در جهت کمک به برنامه‌ریزی پیشنهاد شده و برای تدوین برنامه لازم است تا برخی سوالات به صورت شفاف پاسخ داده شود. منظور از کالای ایرانی چیست؟ کالاهای هدف کدام هستند؟ برای شناسایی کالاهای مورد حمایت در وهله‌ی اول باید مشخص گردد که منظور از کالای ایرانی چیست؟ آیا کالاهایی که در کشور مونتاژ می‌گردد به عنوان کالای ایرانی تلقی می‌شوند؟ آیا کالاهای تولید شده در مناطق ویژه و مناطق آزاد تجاری به عنوان کالای داخلی محسوب می‌شوند؟ منظور از حمایت چیست؟ آیا حمایت‌ها صرفا برای بازارهای داخل کشور است و یا حمایت برای حضور موفق در بازارهای بین‌المللی را نیز در بر می‌گیرد؟ مخاطبان اصلی برنامه‌ها چه کسانی هستند؟ نهادهای درگیر در اجرای برنامه‌ها چه ارگان‌هایی هستند؟ پاسخ به این سوالات می‌توانند جامعه تولید کنندگان و نیز سبد کالاهای تحت حمایت را مشخص نماید چراکه این امر به اجراء موفق برنامه و جلوگیری از هدررفتن زمان، هزینه و امکانات کمک می‌کند.

هدف؛ حمایت از کالای ایرانی

استراتژی پیشنهادی ترجیحا حمایت از کالای ایرانی با فراهم کردن بستر رقابتی و ممانعت از انحصار،  فرهنگ‌سازی در زمینه استفاده از کالای ایرانی، ارتقاء کیفیت کالاهای ایرانی، شناسایی نیازها و سلیقه مشتریان، بهبود نحوه ارائه و عرضه محصولات و بهبود کیفیت خدمات پس از فروش است.

فرصت‌ها و نقاط قوت

در شاخص‌های بین‌المللی اندازه بازار ایران بزرگ نشان داده می‌شود (رتبه ایران در سال ۲۰۱۷ در رکن اندازه بازار در شاخص رقابت‌پذیری، ۱۹ بوده است) و افزایش قیمت ارزهای خارجی سبب ایجاد مزیت برای کالای ایرانی شده است. این درحالی است که سطح آگاهی و احساس مسئولیت اجتماعی در جهت ضرورت حمایت از تولید کشور بالا است و زیرساخت‌های مناسب تولید می‌تواند در جهت بهبود کمی و کیفی تولیدات موثر باشد (در سال ۲۰۱۷ رتبه زیرساخت ایران در شاخص رقابت‌پذیری ۵۷ بوده است).

تهدیدها و نقاط ضعف‌

عدم استفاده درست از نقدینگی جامعه در فعالیت‌های تولیدی، رقابت‌پذیر نبودن تولیدات داخلی با کالای خارجی از نظر قیمت، کیفیت، سلیقه مشتری، تبلیغات و غیره، وجود معضل قاچاق در کشور و ضعف سیستم‌های نظارتی برای کنترل آن، سیر صعودی هزینه تولید کالا به دلایل مختلف از جمله نرخ سود بالای تسهیلات بانکی، مالیات، بیمه، تامین اجتماعی، قاچاق، واردات بی‌رویه و موارد مشابه، ضعف قوانین و آیین‌نامه‌های مربوط به حمایت از تولید، ضعف همکاری میان بخش‌ها و نهادها، عدم مساوات سرمایه‌گذاران در برخورداری از امکانات کشور، آگاهی پایین تولیدکنندگان از نیاز و سلیقه مصرف‌کنندگان، ضعف مراجع نظارتی در حفظ کیفیت و استانداردهای تولید و حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان از جمله نقاط ضعف و تهدیدهایی هستند که رسالت حمایت از کالای ایرانی را به خطر می‌اندازند.

ارکان موثر در پیشبرد هدف "حمایت از تولید داخل"

در موضوع حمایت از کالای ایرانی پنج مخاطب اصلی وجود دارد. مسئولان، تشکل‌های کارفرمایی و اصناف، بخش‌های عمومی، تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان که هریک وظیفه خطیری بر عهده دارند. یکی از آسیب‌های اصلی در این زمینه، عدم توجه به نقش تمامی عناصر و تمرکز صرف بر نقش عموم مردم است. باید توجه داشت که بازیگر اصلی در موضوع حمایت از کالای ایرانی ابتدا مسئولان و سپس تولیدکنندگان و تشکل‌های کارفرمایی و اصناف هستند. بخش عمومی نیز از طریق فرهنگ‌سازی در دستیابی به این هدف نقش موثری دارد. در خصوص مصرف‌کنندگان لازم است برنامه‌ها با رویکرد متفاوتی نسبت به مسئولان و تولیدکنندگان تدوین شود زیرا نمی‌توان آن‌ها را موظف به مصرف کالای ایرانی کرد اما می‌توان با شناخت نسبت به سلایق و نیازهای آنان وجلب اطمینان در زمینه‌ی کیفیت قابل قبول، قیمت مناسب و رعایت مسائل حقوقی مصرف‌کنندگان، آنان را به خرید کالای ایرانی ترغیب کرد.

باید خاطرنشان کرد که منظور از مسئولان، تمام نهادهایی هستند که در نقش‌های مدیریتی، قانون‌گذاری و نظارتی فعال هستند. مهم‌ترین نهاد در این زمینه دولت است که هدایت تولید و مصرف کشور را به عهده دارد و در این بین نقش وزارت صنعت، معدن و تجارت از بقیه دستگاه‌ها پررنگ‌تر است و از دولت انتظار می‌رود که در حوزه پژوهش و برنامه‌ریزی، تدوین برنامه‌های تشویقی برای تولیدکنندگان موفق و موثر در بازار، بازاریابی، توزیع و فروش، فرهنگ‌سازی، حمایت از تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان فعالیت کند.

تدوین برنامه‌های تشویقی برای تولید کنندگان موفق و موثر در بازار

این مشوق‌ها می‌توانند به صورت ارائه‌ خدمات آموزشی، مشاوره‌ای و یا تامین برخی از هزینه‌ها مثلا هزینه اجاره مراکز عرضه محصولات و یا ارائه‌ی خدمات بازاریابی مشروط به کسب امتیازات لازم باشد. در عین حال تدوین برنامه‌های نظارتی و تنبیهی برای عرضه‌کنندگان کالاهای بی‌کیفیت (به خصوص در مورد کالاهای مشمول برنامه حمایت)، حمایت از مطالعات کاربردی به منظور شناسایی رفتار مصرف‌کنندگان و حمایت از انجام مطالعات بازاریابی و قوم‌شناسی در جهت شناخت نیاز و سلیقه مصرف‌کنندگان و نحوه ترغیب آنها به خرید کالاهای ایرانی از دیگر مواردی است که باید به آن اشاره کرد.

بازاریابی، توزیع و فروش

نوین‌سازی شبکه‌های توزیع با تمرکز بر تقویت ارتباط تولیدکننده و توزیع‌کننده و کاهش هزینه‌های عرضه محصول، شناسایی کالاهای داخلی که بتوانند با محصولات خارجی رقابت کنند و می‌توانند مشمول حمایت باشند، طراحی نشان کیفیت و صدور مجوز برای الصاق آن بر روی کالاهای کیفی، نظارت بر توزیع الکترونیکی کالاهای داخلی و جلوگیری از ورود کالاهای بی‌هویت به بازار مواردی به شمار می‌روند که در حوزه بازاریابی، توزیع و فروش جهت حمایت از کالا مطرح هستند.

حمایت از تولیدکنندگان

تولیدکنندگان در کنار مصرف‌کنندگان، مهمترین بخش‌های این پازل اقتصادی را تشکیل می‌دهند. حمایت‌های مالی از تولیدکنندگان در زمینه‌های تامین منابع مالی، معافیت‌های مالیاتی تولید کالاهای مناسب و با کیفیت، حمایت‌های بیمه‌ای از کسب‌وکارهای نوظهور و همسو کردن تمامی سیاست‌های پولی، بانکی، ارزی در جهت تولید ملی، حمایت‌های تجاری از تولیدکنندگان از طریق مدیریت صحیح واردات، افزایش تعرفه‌های وارداتی با هدف مدیریت واردات، مبارزه جدی با قاچاق کالاهای ورودی و خروجی و مبارزه جدی و شفاف با فساد اقتصادی، کاهش تعداد و زمان انجام فرآیندهای اداری جهت تسهیل در راه‌اندازی و فعالیت بنگاه‌های اقتصادی، حمایت از کارآفرینان و سرمایه‌گذاران، حمایت از تولیدکنندگان در جهت بهبود کیفیت تولیدات از طریق ارتقاء سطح فناوری و کیفیت، تامین مواد اولیه مرغوب و تجهیزات مورد نیاز و جهت‌دهی به خریدهای دولتی و منع خرید کالای خارجی از محل بودجه‌های دولتی، از الزامات حمایت از تولیدکنندگان هستند.

تولیدکنندگان چه باید بکنند؟

در این بین اما ارتقای کیفیت، به حداقل رساندن هزینه تمام شده تولید، گسترش خدمات پس از فروش و الزام به فرآیند تولید تا پس از مصرف، ذائقه‌شناسی مصرف‌کنندگان، نیازسنجی بازار و نگاه به مزیت‌های داخلی، توجه تولیدکنندگان به بحث نوآوری، خلاقیت، بسته‌بندی مناسب، بازاریابی کارآمد، تبلیغات موثر، برندسازی و ارتقای بهره‌وری، ارتقاء سطح تکنولوژی و مهارت نیروی کار و توسعه تولیدات دانش بنیان در جهت بهبود کیفیت تولیدات و افزایش بهره‌وری، توسعه فروشگاه‌های عرضه مستقیم کالا و یا ساماندهی عرضه محصولات به منظور کمک به مصرف کنندگان برای شناسایی محصولات داخلی با کیفیت، تقویت بخش طراحی در تولید محصولات (به ویژه در مورد محصولاتی نظیر پوشاک، کفش و غیره)، استفاده از روش‌های نوین تبلیغات، ارائه‌ آموزش‌های لازم به نمایندگان و کارکنان بخش فروش که مستقیم با مصرف‌کنندگان در ارتباط هستند، برندسازی و ایجاد هویت برای کالاهای تولیدی، کاهش هزینه قیمت تمام شده و گسترش خدمات پس از فروش و الزام به فرآیند تولید تا پس از مصرف همگی مواردی هستند که در صورت توجه و رعایت آن‌ها از سوی تولیدکنندگان امکان تولید محصول با کیفیت و قابل رقابت در بازار فرآهم می‌کند.

حمایت از مصرف‌کنندگان

در راستای حمایت از مصرف‌کنندگان نیز کنترل قیمت کالاها و خدمات و نظارت بر حقوق مصرف‌کنندگان و پرداخت یارانه به مصرف‌کنندگان کالاهای رقابتی ایران مهمترین مسائلی هستند که باید به آن توجه داشت.

تشکل‌های کارفرمایی و اصناف

تشکل‌های کارفرمایی و اصناف که شامل اتاق‌های بازرگانی صنایع، معادن و کشاورزی، اتحادیه‌ها و انجمن‌ها می‌شود، می‌توانند در نقش واسطه میان دولت و بنگاه عمل کنند تا ضمن انتقال انتظارات بنگاه‌ها به دستگاه‌های سیاست‌گذار در اجرای برنامه‌ها در صحنه تولید همکاری کنند، بنابراین در تمام حوزه‌های مسئولان و بخش‌های عمومی، تولیدکنندگان تشکل‌های کارفرمایی مشارکت خواهند داشت.

پژوهش و برنامه‌ریزی

تدوین برنامه جامع برای تمامی ذی نفعان با تمرکز بر تولیدکنندگان، تدوین شاخص‌های ارزیابی تولیدکنندگان توانمند و تولیدکنندگانی که ظرفیت توانمند شدن در کوتاه مدت یا میان‌ مدت را دارند، شناسایی بنگاه‌هایی با عملکرد تولیدی و صادراتی برجسته و بهره‌ور در رشته فعالیت‌های مزیت‌دار یا راهبردی و شناسایی تولیدکنندگانی که ظرفیت توانمند شدن را دارا هستند به منظور رفع مشکلات آن‌ها برای حضور موثر و پایدار در بازار از جمله مسائلی است که دولت باید در حوزه پژوهش و برنامه‌ریزی به آن توجه کند.

بخش‌های عمومی

فرهنگ‌سازی در جهت ترغیب مردم به مصرف اجناس داخلی، تبلیغات رسانه‌ای در حمایت از کالای ایرانی، انجام پژوهش‌های کاربردی از سوی دانشگاه‌ها و موسسات پژوهشی در زمینه‌ی بازاریابی و قوم‌شناسی در جهت شناخت نیاز و سلیقه مصرف‌کنندگان و نحوه‌ی ترغیب آن‌ها به خرید کالاهای ایرانی، تهیه برنامه‌های جذاب و غیرشعاری از سوی صداوسیما برای ترغیب مردم به خرید کالاهای داخلی به منظور کمک به اشتغالزایی و توسعه کشور، حضور تولیدکنندگان در برنامه‌های صداوسیما در جهت ارتقاء آگاهی مصرف‌کنندگان از فرآیند تولید اطمینان‌بخش، ایجاد غرفه‌های دائمی و موقت از تولیدات برتر با نشان کیفیت کالا توسط شهرداری‌ها در مکان‌های عمومی مانند پارک‌ها، ایستگاه‌های مترو و غیره، مشارکت وزارت آموزش و پرورش در تهیه محتوای درسی و برنامه‌های گروهی در جهت ترغیب دانش‌آموزان به استفاده از کالاهای ساخت داخل و برگزاری جشنواره‌های ملی برای ترویج فرهنگ خرید کالاهای ایرانی در زمره پارامترهایی قرار می‌گیرند که باید در بخش‌های عمومی به آن ها توجه کرد.

فرهنگ‌سازی

اما یکی از مهمترین مسائل که همواره مغفول مانده، "فرهنگ سازی" است که به نوبه خود می‌تواند نگاه به حمایت از تولید داخل را تغییر دهد. حمایت از فعالیت‌ها و برنامه‌های فرهنگی، ایجاد کمپین‌های تبلیغاتی و ایجاد یک شعار ملی همراه با لوگوی متحد و انتشار همه‌جانبه آن در رسانه‌ها، مدارس، سطح شهر و غیره، ارائه خدمات آموزشی و مشاوره‌ای به تولیدکنندگان و توسعه تفکر از تولید تا پس از مصرف در تولیدکنندگان، از مواردی است که دستیابی به آن‌ها در بخش فرهنگ‌سازی می‌تواند توجه عامه مردم را به حمایت از تولید داخل جلب کند.

گزارش از نیما علیپور، خبرنگار ایسنا

انتهای پیام

برچسب ها:

بازگشت به لیست اخبار اقتصادی

نظرات کاربران

اگر عضو سایت هستید وارد شوید و در غیر اینصورت نام و ایمیل خود را وارد کنید


تحلیل های اقتصادی سرمایه دار

سایر آینده تورم و قیمت دلار
موضوع تورم بدون شک در حال حاضر مهم ترین دغدغه آحاد مختلف در جامعه به شمار می رود و حدس و گمان ها در خصوص پیش بینی میزان تورم در نیمه دوم سال 97 و سال 98 به موضوع داغ گفت و گوهای کارشناسان و حتی مردم عادی تبدیل شده است.
پیش بینی قیمت دلار در چندماه آینده
قیمت دلار تا کجا ادامه خواهد داشت؟عوامل موثر در کاهش یا افزایش قیمت ها چیست؟
سایر آیا بازار ثانویه زمینه ­ی بازگشت تعادل به اقتصاد را فراهم می آورد؟
سیاست اخیر دولت در خصوص ایجاد بازار ثانویه و تعمیق آن توانست در طی هفته های ­ی گذشته ثبات نسبی برای بازار ارز فراهم آورد اما تداوم آن نیازمند اهتمام و پافشاری مجریان بر مواضع خود در اجرای هرچه دقیق آن می ­باشد.
سایر امن‌ترین مکان‌ها برای در امان ماندن از بلایای طبیعی
اینفوگرافیک امن‌ترین مکان‌ها برای در امان ماندن از بلایای طبیعی مانند سیل و زلزله
پیش بینی قیمت طلا و ارز
پیش بینی بزرگان بازار از قیمت های طلا و سکه و ارز در ایران
روش سرمایه گذاری ارزشی چیست؟
یک نوع سرمایه گذاری است که در آن ارزش جنس یا سهم، ملاک خرید می باشد. روشهای مختلفی برای سرمایه گذاری وجود دارد که روش سرمایه گذاری بر اساس ارزش، از مهمترین روشها محسوب می شود.
بازار دلار علت اصلی گرانی سال 97 در ایران
علت گرانی روزهای اخیر چیست؟ دلیل تکرار گرانی ها در بازار چیست؟ قیمتها چرا هر چند سال جهش پیدا می کنند؟
سایر کالاهای سرمایه ای ، کالاهای واسطه ای و کالاهای مصرفی
در این مقاله به تعریف کالاهای واسطه ای ، کالاهای مصرفی و کالاهای سرمایه ای و اهمیت شناخت انواع کالاهای سرمایه ای در زندگی اقتصادی فردی می پردازیم. کالای سرمایه ای چیست؟ کالاهای مصرفی و واسطه ای کدامند؟
سایر سواد مالی؛ حلقه مفقوده اقتصاد خانواده ایرانی
شنیدن این جمله که "سفره های مردم هر روز کوچکتر می شوند" دیگر برایمان عادت شده گرچه علاج مشکلاتی از این قبیل، برنامه ریزی و تدبیر مسئولان کشور را می طلبد اما آیا تک تک افراد جامعه در بوجود آمدن یا حل این مشکل برای خودشان نقشی بازی نمی کنند؟ سواد مالی چیست؟ در این مقاله سواد مالی آموزش داده می شود.
اقتصاد بین الملل مردم آمریکا با برجام موافقند یا مخالف؟ +اینفوگرافی
ترامپ پس از کش و قوس های فراوان از برجام خارج شد. در این مقاله به بررسی درصد موافقین و مخالفین برجام بین مردم آمریکا پرداخته شده است.
بازار دلار دلار ، طلا و حل مشکل اقتصادی ؛چالشی بزرگ
چرا اقتصاددانان نمی توانند مشکلات اقتصادی را حل کنند ؟ سوالی که جواب آن پر از چالشهای گوناگون است و شاید هم اصلا نمیتوان جوابی برای آن بدست آورد .
بازار دلار پیش بینی دلار در پایان برجام
با توجه به خروج آمریکا از برجام و اینکه تا 90 روز آینده تحریمهای هسته ای باز میگردد . شاید پیش بینی نرخ دلار چندان هم سخت نباشد .
سایر برجام تمام
درحالی که انتظار میرفت در کنفرانس خبری دیشب ترامپ پس از اعلام مواضع خود تا شنبه صبر کند و سپس یه صورت رسمی از برجام خارج شود اما او دیشب این کار را یکسره کرد و رسما باعث خروج آمریکا از برجام شد و تمامی تحریمهای قبلی علیه ایران را بازگرداند .
بازار دلار دلار پس از برجام
درآستانه کنفرانس خبری ترامپ بد نیست به آینده دلار پس از برجام بپردازیم .
سایر سیاست آمریکا درباره برجام
ترامپ دیروز در توییتی اعلام کرده امشب سیست های خودرا دربارهه برجام اعلام خواهد کرد ؛ به هرحال امشب به نوعی آینده برجام معلوم میشود پس بی ربط هم نیت اگر به این پیش بینی بپردازیم که سیاست آمریکا چه خواهد بود .

پربازدیدترین اخبار اقتصادی

کاهش قیمت مسکن تا چهار ماه آینده کاهش قیمت مسکن تا چهار ماه آینده
حراج خودرو به قیمت کارخانه! حراج خودرو به قیمت کارخانه!
سرانجام قیمت گذاری خودروها به کجا رسید؟ سرانجام قیمت گذاری خودروها به کجا رسید؟
بازارها با شروع تحریم ها چه واکنشی نشان می ده بازارها با شروع تحریم ها چه واکنشی نشان می دهند؟- جمال رازقی
قیمت خودرو در انتظار رأی روحانی
نرخ خرید دلار در بانک‌ها + قیمت ارز مسافرتی
قیمت طلا، سکه و ارز در روز ۲۷ آبان
خبر خوش مالیاتی برای کارآفرینان
قیمت دلار باید حدود 4 تا 5هزار تومان باشد قیمت دلار باید حدود 4 تا 5هزار تومان باشد
قیمت طلا، سکه و ارز در ۲۹ آبان‌ماه
ماموریت طیب‌نیا برای مهار دوباره نرخ تورم
واکنش معاون دفتر رئیس‌جمهور به شایعه استعفای ظریف
مظنه طلا و سکه؟ مظنه طلا و سکه؟
شرط جدید برای برای خرید ارز شرط جدید برای برای خرید ارز
دولت قیمت‌گذاری دستوری را کنار بگذارد/ بازار خودرو چگونه متعادل می‌شود؟

جدیدترین اخبار اقتصادی روز

عرضه‌کنندگان بهبوددهنده نان، گران‌فروشی می‌کنند
شبکه‌های اجتماعی میزبان داروهای تقلبی و تاریخ گذشته!
بهبود اشتهای اژدهای زرد برای خرید نفت ایران+آمار
۲۰ پیش‌بینی کارشناسی از بازار مسکن
تلخ و شیرین میوه گرمسیری
اروپا در زمین ایران بازی می‌کند یا آمریکا؟
بهترین تصمیم برای حفظ قدرت خرید کارمندان و کارگران
ماجراهای کارخانه‌ی هفت‌تپه در پنج پرده
بخشنامه جدید ارزی کار را برای صادرکنندگان سخت‌تر کرد
فروش آیفون‌های جدید به در بسته خورد
چری تیگو ۷ جدید رونمایی شد +تصاویر
سه دلیل استقبال مردم از پیام رسان ها اعلام شد
حل مشکلات صنایع اولویت اصلی مدیریت ارشد استان مرکزی است
نگرانی قاچاق سوخت و مواد غذایی/ تکلیف خودروسازان در قبال فروش قطعی
چرا هزینه وام مسکن کم شد؟