سرمایه‌گذاری خارجی به صورت بالقوه می‌تواند یک پیشران مهم برای اقتصاد باشد. اما به راستی تا به حال از خود پرسیده‌ایم از سرمایه‌گذار خارجی چه باید بخواهیم؟

شواهدی از نگاه‌های غیر بهینه به سرمایه‌گذاری خارجی

چندی پیش در جلساتی بحث این بود که برنامه‌ی ششم برای تحقق اهداف رشد خود نیازمند مقدار زیادی سرمایه‌گذاری خارجی است. عمده‌ترین استدلال‌ها هم مبتنی بر محاسباتی کمی در زمینه‌ی میزان سرمایه‌گذاری لازم برای تحقق رشدهای هدف‌گذاری شده و کمبود منابع داخلی بود. در استان کرمان نیز که بعضا اخبار برخی مذاکرات سرمایه‌گذاری‌ها را می‌شنیدم متوجه می‌شدم که نگاه طرفین در این مذاکرات عمدتا دستیابی به تامین مالی خارجی است، اهمیت این موضوع وقتی بیشتر می‌شد که می‌فهمیدم صندوق توسعه‌ی ملی نیز قرار است در برخی طرح‌ها با نسبت‌های بسیار قابل توجه تسهیلات مناسبی را نیز ضمیمه‌ی این تامین مالی‌ها بکند. حتی در مواردی دیده می‌شود که سرمایه‌گذارانی مورد توجه مسئولین قرار می‌گیرند که اصالتا ایرانی‌ هستند و صرفا در لوای یک شرکت ثبت شده در کشورهای همسایه مانند ارمنستان قصد دریافت عنوان سرمایه‌گذار خارجی و بهره‌برداری از تسهیلات صندوق توسعه را دارند.
همه موارد فوق موید این است که در ایران انتظار از سرمایه‌گذاری خارجی عمدتا ارائه‌‌ی منابع مالی خارجی است. این در حالی است که رشد هر اقتصادی در بلندمدت به رشد بهره‌وری وابسته است اما بسیاری از مدیران ما همچنان به سرمایه‌گذاری‌هایی فکر می‌کنند که بیشتر انباشت سرمایه‌ را در اقتصاد افزایش می‌دهند.

بهره‌وری، ضرورت فراموش شده
اقتصاد ایران نیازمند نوعی از سرمایه‌گذاران خارجی است که با پذیرفتن بخشی از مدیریت یک بنگاه و دخالت در امور بنگاه‌داری؛ روح جدیدی به کالبد بنگاه‌های اقتصاد ایران بدمد. بنگاه‌های ما نیازمندند که روش‌های مدرن بازاریابی، روش‌های مدرن مدیریت منابع مالی و انسانی، نحوه‌ی مذاکرات بین المللی، دانش انعقاد قراردادهای حقوقی و ... را در سطح  روابط روز بین الملل بیاموزند. به طور کلی اقتصاد ایران نیازمند نوعی از سرمایه‌گذاری خارجی است که بنگاه‌های نوزاد و گوشه‌نشین ما را به بلوغ برسانند و آداب جهانی شدن به آن‌ها بیاموزند.
پس باید سرمایه‌گذار خارجی را بیشتر با معیار آورده‌ی بهره‌وری بسنجیم نه صرفا با دلارهایی که به ما قرض می‌دهند.


علی بهادر

مقالات اقتصادی مرتبط:

سرمایه خارجی, راه حل فوری مشکل بیکاری