اقتصاد سبز

نقش بخش کشاورزی از لحاظ تامین درآمد، اشتغال، ارزآوری، بازار، وبه ویژه تامین غذا در میان سایر بخشها از اهمیت ویژه‌ای دارد. 

با توجه به آنکه در اکثر کشورهای درحال توسعه به دلیل عدم رشد کامل صنعتی و همچنین برخی منفعت طلبی با صادرات مواد اولیه و در نتیجه بی ثباتی ارزی مواجهیم لیکن صادرات محصولات بخش کشاورزی می تواند یک جریان با مزیت های فراوان در جهت ثبات در تامین ارز باشد و چه بسا این اصل از اصول مهم تاثیر گذار در توسعه اقتصادی کشور می تواند باشد

صنعت کشاورزی امروز با جهش از ساختار سنتی به سمت پیشرفته شدن می رود ورود تکنولوزی در ماشین آلات کشاورزی ، ادوات آبیاری، اصلاح بذرها و موارد دیگر میتواند به پیشرفت و افزایش بهره وری در این زمینه کمک کند.

صنعت کشاورزی در ایران در حال حاضر در چندین محدوده باغداری، گیاهان دارویی و دام و طیور به پیشرفت های رسیده است اما هنوز مشکلات بسیار علی الخصوص کم آبی که یکی از عوامل اصلی آن عدم گذر از سنتی به پیشرفته هست می باشد.

فعالیت باغداری

صنعت باغداری یک سرمایه گذاری بلند مدت اقتصادی است و یکی از مهمترین زیربخش های کشاورزی است که نقش مهمی در ایجاد اشتغال و درآمدزایی و توسعه روستایی دارد. 

از 13 اقلیم آب و هوایی در جهان ، ایران میزبان 11 نوع اقلیم است و در تولید 19 میوه رتبه تک رقمی و در محصولات پسته ، زعفران ، انار ، خرما ، گردو ، بادام ، کیوی ، گیلاس و زردآلو رتبه های اول تا سوم را در جهان دارد.  

 فعالیتهای توسعه ای در این بخش توجیه اقتصادی بالایی دارد و در برخی مواقع باغداران در هر هکتار می توانند 150 تا 160 میلیون تومان درآمد کسب کنند

سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد " فائو "در گزارشات خود اعلام کرده است مزیت نسبی بخش کشاورزی ایران برای تامین همه نیازهای کشورهای منطقه خلیج فارس کافی است. 

 لیکن نبود صنایع کنترل کیفیت نهایی و همچنین صنایع بسته بندی مناسب در عین حال عدم نظارت کارشناسان کشاورزی در تمام مراحل کاشت تا برداشت از دلایل عقب ماندگی ایران در این صنعت می باشد به طور کلی میتوان گفت که تاثیر متغیرهای(توسعه سطح زیرکشت و افزایش میزان برداشت) بر کلیه مولفه ای اقتصادی مرتبط میتواند تاثیر گذار باشد.

 

گیاهان دارویی

امروزه در جهان رویکرد به استفاده از گیاهان دارویی و فرآورده‏های طبیعی در صنایع دارویی و غذا بیش از پیش گسترش یافته است و ظرفیت‏های فوق‏العاده‏ای در گیاهان دارویی با وجود ۸۰۰۰ گونه شناخته شده گیاهی که ۲۵۰۰ گونه دارای خواص دارویی هستند ناظر بر اهمیت و ضرورت توجه به گیاهان دارویی و طب سنتی است و بر مبنای اصول و ارکان اقتصاد مقاومتی در این حوزه امکان مردمی کردن اقتصاد و تکیه بر مردم و کمک به بخش خصوصی و استفاده از توان آنها وجود دارد.

طبق بررسی های انجام گرفته صنعت گیاهان دارویی می تواند موجب ایجاد اشتغال پویا و مولد گردیده بطوریکه در ازای هر هکتار کشت آنها، معادل 3/1 نفر در بخش کشاورزی بکار گرفته میشوند و این در حالی است که از اثرات اشتغالزایی آن در عرصه های صنعتی، بازرگانی ، خدمات درمانی و پزشکی ، نمی‌توان چشم پوشی کرد.

 

بنا به اظهار مدیران مرتبط با بخش کشاورزی و تأکید بر توانمندی های خوب برای تولید گیاهان دارویی در کشور، افزایش کشت و تولید گیاهان دارویی میتواند سهم خوبی برای توسعه صادرات غیرنفتی داشته باشد. بر همین اساس صادرات اینگونه محصولات تنها در سال 94 حدود 100 میلیون دلار ارز آوری داشته است.

باید توجه داشت وجود تنوع اقلیمی و ژنتیکی موجود در ایران، کشورمان را تبدیل به مجموعه ای عظیم از گیاهان دارویی با حداکثر مواد موثره  نموده است بطوری که بسیاری از گیاهان دارویی ایران مثل گل گاوزبان، حنای اتابک، گل محمدی، زیره سیاه و ... از لحاظ کیفیت، شهرت جهانی داشته و مقادیر زیادی از آنها، بصورت فله به کشورهای مختلف صادر می‌گردد ولی متأسفانه ایجاد درآمدهای ارزی حاصل از صادرات آنها ، بدلایلی چون بسته بندی نامناسب و عدم کنترل بر کیفیت نهایی و همچنین عدم سرمایه گذاری جهت فرآوری آنها بسیار ناچیز می باشد.در عین حال کمک به فرآوری این گیاهان می تواند بیشترین میزان ماده موثر را در اختیار صنعت دارو و اسانس کشور چه در مواد غذایی و چه در آرایشی بهداشتی و دارو قرار دهد.

دام و طیور

 براساس برآوردهای موجود کشور اگر سالانه ۱.۶ درصد رشد جمعیت داشته باشیم در دهه آینده جمعیت ایران به ۱۰۰ میلیون نفر افزایش می یابد که این جمعیت نیازمند غذا هستند و در این راستا کشاورزی و صنایع وابسته به آن نقش بسزایی در این قضیه خواهند داشت.

صنعت دام و طیور 12 درصد اقتصاد کشور را شامل می‌شود همچنین ایران در تولید گوشت مرغ رتبه ششم و تولید تخم‌مرغ رتبه دهم را در دنیا به خود اختصاص داده است. اما متاسفانه مخربترین دیدگاه در این باره استفاده از سر ریزمصرف داخلی برای صادرات می باشد در عین حال که می باست تدبیری در جهت استفاده از این فرصت برای صادرات استفاده نمود.

 

 


در نهایت این چنین به نظر می رسد اگر بتوانیم به شکل علمی و بهینه از منابع آبی استفاده کرده، با استفاده از بذر و کود ، علمی تر بهره وری کشاورزی را در کشور افزایش دهیم و اثرات سوء توسعه کشاورزی را بر محیط زیست کاهش دهیم و در کنار آن دولت نقشی پررنگ تر در حمایت در تولیدات کشاورزی و دامی داشته باشد و حمایت خود را در بحث آموزش و کنترل و نظارت نیز گسترش دهد  درعین حال با نهادینه کردن تعاونی های کشاورزی و دامی قطعا می توان یاری رسان مولدین این بود و قطعا می توانیم به توسعه ای پایدار در این صنعت راه یابیم که خود نویددهنده افزایش تولیدملی و صادرات غیر نفتی دارد.

باید حمایت ها درحد شعار خواهد ماند یا توسعه ای بیش از پیش در انتظار ماست.