از دلار واقعی تا قیمت سفته ای

با نگاهی اجمالی به نرخ برابری دلار به ريال در تاریخ 97/1/14 میتوان اختلاف 10000 ريالی را بین نرخ واقعی با قیمت ارز شناور یا همان قیمت بازار آزاد مشاهده نمود

 

 

 

تحلیل این موضوع و دلایل ایجاد این حباب در عین حال که موضوعی فراتر از یک مقاله بوده و نیاز به شکافت کامل بازار داخلی دارد اما به اختصار به مواردی از آن خواهیم پرداخت

واردات بی رویه

با افزایش 20درصدی واردات و عدم برابری آن با میزان صادرات غیرنفتی، فشاری مضاعف بر روی ذخایر ارزی آورده و سبب کاهش پشتوانه ارزی می گردد.

کسری بودجه دولتی

احتمالاتی مبنی بر کسب درآمدهای ريالی دولت بابت کسری بودجه علی الخصوص در پروژه های عمرانی وجود دارد که این مختص دوره ای خاص نبوده و خود یکی از دلایل بالقوه عدم نظارت سازمان یافته در برخی مقاطع زمانی در بازار ارز می توان همین موضوع باشد.

کاهش نرخ سود بانکی

عدم آشنایی طیف متوسط جامعه با روش های کسب درامد و عدم توسعه تعاونی ها (یکی از عوامل موثر در توسعه کشورهای آسیای شرقی) سبب رجوع مردم به بانک برای دریافت سود از درامدهای مازاد خود بوده که با کاهش آن این سرمایه ها با طی مسیری اشتباه بجای حرکت در مسیر توسعه صنعت راهی بازار ارز و در نتیجه ایجاد تورم گردیده است.

دخالت بانک مرکزی ایران در بازار ارز

 بازار ارز به طور کامل توسط بانک مرکزی مدیریت می شود اگر در مسیر عرضه و تقاضا بانک مرکزی در نزریق ارز دچار مشکل گردد، تقاضای پاسخ داده نشده موجب افزایش اقیمت دلار می گردد. به نظر می رسد که این اتفاق در هفته های اخیر کاهش تزریق ارز او افزایش تقاضا موجب بالا رفتن ناگهانی قیمت ها شده است.

توانایی بانک مرکزی در بازگرداندن منابع ارزی خارج از کشور به سیستم بانکی داخل کشور

وظیفه تسویه حساب های بین بانک های ایرانی و بین المللی یکی از عوامل نشاندهنده توانایی بانک مرکزی می باشد وظیفه ای که با توجه به عادی شدن روابط تجاری و افزایش حجم مبادلات مسیولیت های بیشتری بر عهده بانک مرکزی خواهد گذاشت عدم همکاری بانک های بین المللی و به ویژه اماراتی با بانک مرکزی ایران را میتوان یکی از عامل این نوسانات دانست. در عین حال کوتاهی های داخلی را نیز به ویژه اینکه تمام بانک های ایرانی اکنون باید از استانداردهای جدید بانکی نیز تبعیت کنند می تواند در کندی روابط تاثیرگذار باشد.

وضعیت روانی موجود در بازار

نرخ ارز در بازار ایران متاثر از عوامل روانی است. هرگونه خبری مبنی بر اینکه ارزش ریال در آینده کاهش خواهد یافت موجب تغییر در میزان تقاضا می شود. افزایش تنش های سیاسی و تهدیدات ترامپ مبنی بر خروج از برجام و یا تحریم های جدید نیز از جمله فشارهای روانی ای است که به بازار ارز وارد می شود.

واسطه ها،موسسات غیرمجاز،کسری نقدینگی بانک ها و سفته بازی

زمانیکه گروهی خاص با دارایی یا امتیازات یا منابعی خاص وارد بازار شوند قطعا غیر از صدمه به سلامت آن بازار نتیجه ای دیگر حاصل نخواهد شد در عین حال ورورد به معاملات ارزی پرریسک یا همان سفته بازی دلیلی بر جهش قیمت ها در جهت پیشبرد اهداف متبوعشان خواهدبود.

در پایان با اشاره به مواردی مختصر در بالا می توان گفت دلایل متنوع دیگری وجود دارد و چه بسا اگر افزایش قیمت ارز با برنامه ای مدون مانند کشورهایی چون چین انجام گیرد قطعا در تعالی اهداف اقتصاد مقاومتی و حمایت از کالای ایرانی تاثیرگذار خواهدبود که خود در مقاله های قابل بحث ادر اینده خواهد بود.

لیکن طرح چنین مباحثی باید بدور از تحلیل های یک سویه بوده و باید دید کارشناسان دولتی چه توضیحاتی در این باره داشته و در نهایت با تحلیل های جامع به این نتیجه رسید که راهکارهای حل این مسایل درکجاست؟