"کاهش واقعی و هدفمند تورم به زیر ۵ ٪" یک ضرورت مهم در اقتصاد ایران

پیشتر طبق گزارش IMF بیان داشتم که در سال جاری میلادی ۱۰۸ کشور دنیا تورم زیر ۵٪ دارند، در واقع تکنولوژی دستیابی به تورم زیر ۵ ٪  امروزه کاملاً متفاوت و فراگیر شده است. همچنین متذکر شدم که ضرورت دارد مجلس دهم که در آغاز کار خود برنامه ششم توسعه را بررسی خواهد کرد، "دستیابی به تورم زیر ۵ ٪ تا سال ۱۴۰۰" را به عنوان یکی از اهداف مهم برنامه پیش رو تعیین کند.
 با این توصیف، دولت وظیفه بسیار سنگینی در این عرصه دارد که با اجرای سیاستهای پولی و مالی کارا و صحیح می بایست گام جدی در این زمینه بردارد.
بررسی علمی و دقیق در مورد فاكتورهاي کاهش دهنده واقعی و هدفمند تورم تاکیدی جدی در این خصوص است.
 تورم طی ماه های اخیر کاهش محسوسی داشته و در مرز یک رقمی شدن قرار دارد. این کاهش در حالی اتفاق افتاده است که نقدینگی به عنوان اصلی ترین عامل تورم، بیش از 30 درصد رشد داشته است.
اما دلیل کاهش تورم در این شرایط چه بوده است؟!

برخی بیان می دارند که سالم سازی نقدینگی دلیل کاهش نرخ تورم بوده است. یعنی دولت بیشتر از آنکه با پایه پولی نقدینگی را افزایش دهد، با ضریب فزاینده و به واسطه قدرت خلق پول بانک ها این کار را کرده است.
اما به نظر مي رسد این ادعا تا حدودی صحیح نباشد، چرا که تغییرات این دو متغیر نسبت به قبل خیلی محسوس و اثرگذار نبوده (بانک مرکزی) که بخواهد منجر به کاهش تورم به حدود 10 درصد با وجود رشد 30 درصدی نقدینگی شود.

 همچنین بایستی این نکته را هم یادآور شد که عامل اصلی تورم،‌ حجم نقدینگی ای است که منجر به تولید نشود و این ربطی به اینکه نقدینگی از مسیر ضریب فزاینده یا پایه پولی ایجاد شده باشد، ندارد.

اما با این اوصاف، پس چه عاملی  باعث کاهش نرخ تورم تا این حد شده است؟!!!

 دلیل اصلی کاهش نرخ تورم، چند اتفاق بوده است:

1 اتفاق اول رکود به ویژه ركود بخش مسکن  که در سبد محاسبه شاخص قیمت (اجاره بها) لحاظ می شود، است که منجر به کاهش مبادلات در بازارها،‌ افزایش ماندگاری سپرده ها در بانک و در نتیجه کاهش سرعت گردش پول شده است. کاهش سرعت گردش پول هم عاملی است که در کنار نقدینگی بر تورم اثرگذار بوده و لذا کاهش آن منجر به کاهش نرخ تورم شده است.
2 اتفاق دوم هم ثبات نرخ ارز است. نرخ ارز طی یک سال اخیر حدود 5 تا 6  درصد رشد داشته است و در نتیجه قیمت کالاهای وارداتی تغییری نداشته و جلوی افزایش تورم از این طریق نیز گرفته شده است. البته این عامل نیز برآمده از رکود و کاهش تقاضای ارز است.در نتیجه به نظر می رسد دلیل اصلی کاهش تورم با وجود رشد 30 درصدی نقدینگی،‌ رکود اقتصادی بوده است.
 بنابراین یک هشدار برای آینده، آن است که این حجم از نقدینگی هم روی تورم اثرگذار خواهد بود و هم نرخ ارز را تحت تاثیر قرار خواهد داد....