مصرف گرایی و آثار آن در اقتصاد

مصرف به عنوان یکی از مفاهیم مهم در اقتصاد توجه بسیاری از اقتصاددان را به خود جلب کرده به طوری نظریه های مختلفی در این زمینه ارائه شده است. این مفهوم حتی در علوم دیگری مثل علوم اجتماعی به کار میرود. در کنار مصرف ، عامل دیگری که میتوان از آن به عنوان مفهوم مکمل مصرف نام برد که باعث تغییرات مصرف می شود، درآمد نام دارد. رابطه بین مصرف و درآمد میتواند تقریبا یک رابطه ی مثیت و مستقیمی باشد به طوری که با افزایش درآمد، مصرف نیز افزایش می یابد. ولی لزوما نه به انذاره افزایش آن.

مصرف گرایی به عنوان یکی از پدیده های اقتصادی است که بعد از انقلاب صنعتی در کشور های مختلف جهان رشد بسیاری داشت. مصرف گرایی عامل اصلی کاهش منابع و تولید زباله ها می باشد. و ایجاد آلودگی های زیست محیطی را میتوان ناشی از این دانست. مصرف گرایی در جوامع مختلف میتواند آثار متفاوتی نیز بر جای بگذارد. در کشورهای توسعه یافته و توسعه نیافته به دلیل تفاوت رفتارها و فرهنگ ها میتواند به گونه های مختلفی این رفتار در مردم شکل بگیرد و آثار گوناگونی را بر جامعه مورد نظر داشته باشد.

عوامل مختلفی میتواند باعث کنترل این رفتار شود. مثل پس انداز و سرمایه گذاری  که باعث میشود منابع پولی مردم از سرگردانی های موجود و میل به مصرف به سمت دیگری سوق یافته و علاوه بر اینکه از تولید کالاهای آلوده کننده جلوگیری میکند باعث تصحیح رفتار عموم مردم می شود. در یک کشور توسعه نیافته میتوان با جلوگیری از مصرف گرایی بیش از حد، ثروت های اندوخته شده مردم را به سمت تولید و اشتغال سوق داد.

یکی دیگر از مضررات بسیار بزرگ در مصرف گرایی، سوق به سمت تجمل گرایی و اسرف است. در کشورهای بزرگ اقتصادی با فرهنگ سازی و ایجاد یک الگوی صحیح در این زمینه به سمت اصلاح الگوی مصرف پیش می روند.

در بررسی دقیق تر این عامل میتوان عامل اصلی این موضوع را بعد روانشناختی انسان دانست. تمایل به استفاده از مارک های خاص و مشهور که زاییده ی دنیای سرمایه داری است. تفکر سرمایه داری از زمان شکل خود با افزایش بهره وری از منابع موجود همراه بوده است، همچنین اینکه تولید کالاها برای افراد با طبقه اجتماعی بالا صورت میگرفت ولی کم کم به این فکر افتادند که میتوان کالاها را برای آحاد مردم تولید کرده و باعث ایجاد ثروت برای خود شوند ، بدون اینکه حتی به فکر آثار مخرب فرهنگی در میان افراد جامعه به ویژه قشر جوان باشند. و در کشورهای توسعه نیافته به دلیل کمبود منابع باعث کاهش شدید ثروت داخلی شده می شود.

از طرفی دیگر میتوان برای این مصرف گرایی شدید مزایایی برای افراد خاص در نظر گرفت. اگر مصرف گرایی افزایش پیدا کند میتواند باعث افزایش تقاضا شود که این امر موجب افزایش تولید می شود. البته در صورتی که نظام اقتصادی دچار بیماری باشد میتواند باعث افزایش بیش از اندازه قیمت ها نیز شود.

مقالات مرتبط :

افزایش قیمت گوشت قرمز/ رکود در بازار مصرف